Bài THÍCH NHUẬN HÙNG

Có những dịp đến vùng núi cao ở Hạt San Diego, khi màn đêm dần tan, đất trời còn ngái ngủ, tôi được ngắm nhìn một ngày mới bắt đầu. Tôi thường tìm một nơi hẻo lánh, thật yên tịnh để đứng dưới tàng cây lớn, rồi lặng nhìn những hạt sương mai đọng trên đầu ngọn cỏ.

Những hạt sương nhỏ bé đến mức tưởng như chỉ cần một làn gió khẽ đi qua cũng đủ làm tan biến, vậy mà trong khoảnh khắc bình minh vừa hé, chúng lại long lanh như những viên ngọc trong suốt như pha lê, như được thiên nhiên ưu đãi. Mỗi hạt sương mang trong mình một khoảng trời: một chút xanh nhạt của buổi sớm, một vệt vàng mỏng của nắng, một bóng cây mơ hồ, và cả những đám mây đang chầm chậm trôi qua.

Tôi thích nhất là lúc sương còn, chưa kịp tan. Không gian ấy dường như được phủ lên một lớp màn mỏng, vừa thực vừa mộng. Những hàng cây phía xa trở nên lãng đãng, nhòe đi trong làn hơi nước. Con đường quen thuộc bỗng mang một dáng vẻ khác, mềm mại và xa xôi hơn. Mọi thứ như đang trôi giữa một miền ký ức không rõ hình hài. Tôi bước thật chậm, sợ tiếng chân mình sẽ làm vỡ mất sự tĩnh lặng phiêu bồng ấy.

Một hạt sương nằm trên chiếc lá non, hay trên ngọn cỏ, rung rinh theo nhịp gió đòng đưa. Tôi cúi xuống cố nhìn thật lâu. Trong hạt sương bé xíu ấy, ánh sáng bỗng trở nên kỳ diệu. Chiếc máy ảnh trong tay liền ghi lại. Nó phản chiếu cả một thế giới tí hon thu nhỏ lại, như tuồng con kiến. Nhưng thế giới bao la trong hạt sương là gì? Tôi chợt nghĩ rằng có lẽ vẻ đẹp không phải lúc nào cũng nằm ở những điều lớn lao. Đôi khi, một điều rất đỗi mong manh cũng có thể khiến lòng người cũng phải rung động.

Sương vốn chẳng ở lại lâu. Khi mặt trời lên cao, những hạt nước li ti lần lượt biến mất. Hạt sương trên cành cỏ cũng vậy, sau một thoáng long lanh đã tan vào không khí, nhẹ nhàng đến mức chẳng để lại dấu vết. Nhưng chính sự ngắn ngủi ấy lại khiến vẻ đẹp của nó trở nên đáng nhớ. Nếu sương tồn tại mãi, có lẽ người ta sẽ không còn nâng niu khoảnh khắc nó xuất hiện.

Nhìn những hạt sương tan dần trong nắng, tôi bỗng nghĩ đến những tháng ngày của con người. Có những cuộc gặp gỡ chỉ kéo dài trong chốc lát, có những niềm vui tưởng như sẽ ở lại thật lâu rồi cũng nhẹ nhàng trôi qua. Có những người bước vào cuộc đời ta, để lại một chút ấm áp, một chút thương nhớ, rồi rời đi như làn sương cuối buổi sớm. Ta không thể giữ họ lại, cũng chẳng thể níu kéo thời gian. Điều duy nhất có thể làm là trân trọng khi họ còn hiện diện.

Có lẽ cuộc sống cũng giống như một buổi sớm đầy sương. Mỗi ngày thức dậy là một lần ta được nhìn thấy thế giới trong một vẻ đẹp khác. Có ngày trời trong, nắng rực rỡ; có ngày mây phủ, cảnh vật lãng đãng và buồn tênh. Nhưng dù thế nào, mỗi khoảnh khắc đều chỉ đi qua một lần. Vì thế, hãy thử sống chậm hơn một chút, để nghe tiếng gió lay cành, để nhìn một giọt sương trên lá, để nhận ra ánh sáng đang len qua những tán cây.

Tôi vẫn thích những buổi sớm như thế. Khi phố phường chưa quá ồn ào, khi gió còn mang theo hơi lạnh, khi những hạt sương vẫn nằm im trên cỏ và ánh bình minh phủ lên tất cả một màu dịu dàng. Trong khoảnh khắc ấy, lòng người cũng trở nên nhẹ hơn, như được đặt giữa một miền trời phiêu bồng không có vội vã, không có gì mà phải bon chen.

Miên man trong dòng chữ bao la, hồn phiêu bồng vào chỗ thâm sâu, nơi tận cùng của cuộc đời gì đấy, bất chợt dòng thơ cũ hồn tôi lại nhớ.

Đó là thi phẩm “Cội Nguồn Nghệ Thuật” của tác giả Thanh Trí Cao. Xin chia sẻ cùng quý vị yêu chuộng văn chương:

Đôi mắt dại chuỗi dài quá khứ
Rồi tháng năm phát hiện cội nguồn
Hãy còn đó một dòng lịch sử
Từng hạt sương hòa tiếng chim muông

Đôi mắt dại nhìn dài cuộc chiến
Và trưởng thành – đối mặt tang thương
Tôi tìm thấy chiều sâu nghệ thuật
Có ẩn tàng chất liệu phi thường

Tôi trông thấy sau lưng biến cố
Tiếng thở dài chua chát hãi hùng
Ý thức hệ manh nha tệ hại
Cả đôi miền số phận chịu chung

Tôi nhận thấy biện minh phi lý
Từng vai tuồng chủ nghĩa diễn bày
Cái mặt thật mơ hồ đạo lý
Chủ thuyết nào lý luận cũng hay

Tôi cảm nhận con đường nghệ thuật
Cho tâm hồn tươi mát thanh cao
Tranh tôi vẽ tỏ bày hư thực
Để xóa mờ quá khứ thương đau

Tâm thể nhập thở cùng vũ trụ
Với cỏ cây làm đẹp nụ cười
Hoa tôi cắm bình minh rực sáng
Đủ sắc mầu trang điểm cuộc đời

…

Chuỗi quá khứ cho tôi kinh nghiệm
Sáng tạo này mỹ cảm tuyệt vời
Ánh mắt thương con đường vô tận
Hương vị thiền sinh động khắp nơi.
(Cali – mùa hạ năm 1990 – Thanh Trí Cao)

Bài thơ trên gói trọn niềm đau, chứng tích. Sau cuộc chiến là gì hỡi bạn? Xin khép lại trang sử bi thương, hồn ai đó tan theo sương gió, để nghệ thuật thiền vượt cánh vươn lên, ánh mắt thương không còn bi lệ, hương vị thiền sinh động nơi nơi.

Rồi mặt trời mang sức sống cũng sẽ lên cao. Sương bốc hơi tan theo chiều gió. Con đường xưa sẽ trở nên quen thuộc, và một ngày mới cũng phải bắt đầu với bao điều nghĩ suy nghĩ miên man, áo cơm, gạo tiền, cứ thế hiện ra, vòng tròn xoay cứ mãi lao theo. Ai đứng lại sẽ là chướng ngại, ùn tắt. Đời như thế, vui hay khổ. Mãi mãi tìm kế sinh nhai, có ai biết ở đâu đó trong lòng tôi vẫn còn giữ lại hình ảnh đẹp, bằng những thước phim ghi lại những hình ảnh rất tuyệt vời. Tuy đơn giản nhưng là hạt sương long lanh của buổi sớm – mong manh, trong trẻo và đẹp đến lạ. Chúng nhắc tôi rằng có những điều không cần tồn tại thật lâu mới trở nên ý nghĩa. Chỉ cần từng hiện diện đủ đẹp trong một khoảnh khắc, chúng đã có thể trở thành một phần ký ức mà ta mang theo suốt đời.

Chúc bạn thêm một buổi sớm mai, đầy sương rơi trong mùa Thu sắp đến đầy lá vàng rơi.

San Diego, California, ngày 2/10/2026⧫