SÁU THẬP NIÊN KẾT NỐI PHẬT GIÁO TOÀN CẦU

Đại lễ Kỷ niệm 60 năm chu niên (1966-2026)
của Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới
và Hội Nghị lần thứ II của Ban Chấp Hành nhiệm kỳ XI (2024-2029)
sắp được diễn ra tại Colombo, Tích Lan, từ ngày 28/11 đến 02/12/2026

Năm 2026 đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong lịch sử Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới – World Buddhist Sangha Council (WBSC): tròn 60 năm kể từ ngày tổ chức này được thành lập tại Colombo, Sri Lanka, vào năm 1966.

Từ một hội nghị quốc tế đầu tiên tại Colombo cách đây sáu thập niên, WBSC đã từng bước phát triển thành một diễn đàn Tăng-già mang tầm vóc quốc tế, kết nối chư Tăng và các cộng đồng Phật giáo thuộc nhiều quốc gia, nhiều nền văn hóa và nhiều truyền thống khác nhau. Hành trình ấy là một minh chứng sinh động cho sức mạnh của Chánh pháp trong việc vượt qua những ranh giới địa lý, ngôn ngữ và tông phái để đưa những người con Phật đến gần nhau hơn trong tinh thần hòa hợp, từ bi và trí tuệ.

Nhân dấu mốc lịch sử này, Đại lễ Kỷ niệm 60 năm thành lập Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới, kết hợp với Phiên họp lần thứ II của Ban Điều Hành nhiệm kỳ Đại hội XI, dự kiến được long trọng tổ chức tại Sri Lanka từ ngày 28 tháng 11 đến ngày 2 tháng 12 năm 2026.

Đây không chỉ là một lễ kỷ niệm, mà còn là dịp để nhìn lại sáu thập niên hình thành và phát triển của một phong trào đoàn kết Tăng-già quốc tế; đồng thời cùng nhau hướng đến tương lai của Phật giáo thế giới trong một thời đại đang có nhiều biến chuyển sâu sắc.

Từ Colombo 1966 đến Sri Lanka 2026

Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới được chính thức thành lập tại Colombo, Sri Lanka, vào tháng 5 năm 1966, với lý tưởng xây dựng một diễn đàn quốc tế của Tăng-già nhằm bảo vệ và hoằng truyền Phật pháp, thúc đẩy sự hòa hợp giữa các truyền thống Phật giáo và đóng góp vào nền hòa bình thế giới.

Ngay từ buổi đầu, các bậc sáng lập đã hình dung WBSC không phải là một tổ chức giới hạn trong một tông phái hay một quốc gia, mà là một tiếng nói chung của Tăng-già Phật giáo thế giới, nơi các truyền thống Theravāda, Mahāyāna, Vajrayāna cùng các truyền thống Phật giáo khác có thể gặp gỡ trong tinh thần tương kính, đối thoại và hòa hợp.

Tại Đại hội đầu tiên năm 1966, Hòa thượng Pandita Pimbure Sorata Thera được bổ nhiệm làm Tổng Thư ký sáng lập. Đặc biệt, Đại hội đã nhất trí thông qua “Chín Điểm Căn Bản Thống Nhất Phật giáo Theravāda và Mahāyāna”, đặt một nền tảng quan trọng cho lý tưởng đoàn kết giữa những truyền thống lớn của Phật giáo.

Ba năm sau, năm 1969, Đại hội kỳ II được tổ chức tại Sài Gòn, Việt Nam. Đây là một dấu mốc quan trọng trong quá trình WBSC mở rộng hoạt động từ Nam Á sang các cộng đồng Phật giáo Đông Nam Á, đồng thời tăng cường sự hợp tác giữa các Tăng đoàn quốc tế.

Đến năm 1981, Đại hội kỳ III được tổ chức tại Đài Bắc, Đài Loan. Sự lãnh đạo của Hòa thượng Pai Sheng mở ra một giai đoạn mới, khi Phật giáo Đông Á ngày càng tham gia tích cực vào phong trào đoàn kết Tăng-già toàn cầu.

Trong những thập niên 1980 và 1990, mạng lưới của WBSC tiếp tục mở rộng sang nhiều quốc gia tại châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Đại Dương. Cơ cấu Hội Đồng Trưởng Lão và Ban Điều Hành được củng cố nhằm bảo đảm tính liên tục trong lãnh đạo và sự đại diện rộng rãi của các cộng đồng Tăng-già.

Bước sang thế kỷ XXI, bên cạnh nhiệm vụ truyền thống là đoàn kết Tăng-già và hoằng dương Chánh pháp, WBSC ngày càng quan tâm đến những vấn đề có ý nghĩa đối với toàn nhân loại như hòa bình, đạo đức, bảo vệ môi trường, công bằng xã hội và hòa hợp liên tôn.

Năm 2024, Đại hội kỳ XI được tổ chức thành công tại Auckland, New Zealand. Đại hội một lần nữa khẳng định quyết tâm của WBSC trong việc thúc đẩy hòa hợp toàn cầu, quan tâm đến thế hệ trẻ và vận dụng các phương tiện kỹ thuật số vào công cuộc truyền bá Chánh pháp trong thời đại mới.

Và đến năm 2026, sau tròn sáu thập niên, WBSC trở về Sri Lanka – nơi hành trình ấy đã khởi đầu.

Một cuộc trở về mang ý nghĩa lịch sử

Việc Đại lễ Kỷ niệm 60 năm được tổ chức tại Sri Lanka có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Đây là một cuộc trở về nguồn cội của Hội Đồng, từ nơi cuộc hội ngộ đầu tiên của Tăng-già quốc tế đã diễn ra vào năm 1966.

Sau sáu mươi năm, hành trình ấy như hoàn thành một vòng tròn lịch sử: từ Colombo đi ra thế giới và từ thế giới trở về Sri Lanka.

Theo chương trình dự kiến, Đại lễ Kỷ niệm 60 năm WBSC và Phiên họp lần thứ II của Ban Điều Hành nhiệm kỳ Đại hội XI sẽ diễn ra từ ngày 28 tháng 11 đến ngày 2 tháng 12 năm 2026. Các hoạt động được tổ chức tại Học viện Quốc tế Nghiên cứu Phật học Nāgānanda – Nāgānanda International Institute for Buddhist Studies (NIIBS), khu vực Jaya Sri Maha Bodhi tại Anuradhapura và Kandy.

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra ngày 28 tháng 11 tại Học viện Quốc tế Nghiên cứu Phật học Nāgānanda ở Kelaniya. Theo chương trình được công bố, Đại lễ có thể quy tụ khoảng 600 đại biểu đến từ 50 quốc gia, đại diện cho các truyền thống Theravāda, Mahāyāna và Vajrayāna. Bên cạnh đó, khoảng 500 chư Tăng Sri Lanka, bao gồm các vị lãnh đạo của ba Nikāya lớn, cũng dự kiến tham dự.

Lời mời cũng sẽ được gửi đến các nguyên thủ quốc gia thuộc những quốc gia có truyền thống Phật giáo, trong đó có Quốc vương Bhutan.

Quy mô ấy cho thấy Đại lễ Kỷ niệm 60 năm không chỉ là một sinh hoạt nội bộ của một tổ chức Phật giáo, mà còn có thể trở thành một cuộc hội ngộ lớn của Tăng-già và Phật tử quốc tế, nơi nhiều truyền thống cùng gặp nhau dưới ánh sáng của Chánh pháp.

Sri Lanka chuẩn bị cho sự kiện quốc tế

Công tác chuẩn bị cho Đại lễ đã được triển khai từ sớm với sự phối hợp giữa Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới, Học viện NIIBS và các cơ quan hữu trách của Sri Lanka.

Một cuộc họp quan trọng của Ban Tổ chức WBSC đã được triệu tập ngày 23 tháng 1 năm 2026 tại Học viện Quốc tế Nghiên cứu Phật học Nāgānanda. Cuộc họp tập trung vào việc hoạch định và chuẩn bị cho Đại lễ Kỷ niệm 60 năm, trong đó NIIBS được xác định là một địa điểm trung tâm của sự kiện.

Các cuộc thảo luận chuẩn bị sau đó cũng được tiến hành với sự hiện diện của chư vị thuộc Đại Tăng-già, trong đó có Hòa thượng Tiến sĩ Maitipe Wimalasara Thera, Tổng Thư ký Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới; Hòa thượng Sooriyawewa Sumedha Thera, Giám đốc Học viện Quốc tế Nghiên cứu Phật học Nāgānanda; cùng các vị Bộ trưởng, Thứ trưởng và viên chức thuộc Bộ Buddhasasana, Tôn giáo và Văn hóa Sri Lanka.

Đặc biệt, ngày 24 tháng 2 năm 2026, một cuộc thảo luận chuyên biệt về công tác tổ chức được tiến hành tại Phủ Tổng thống dưới sự chủ trì của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake.

Tổng thống nhấn mạnh rằng Đại lễ Kỷ niệm 60 năm WBSC là một sự kiện có tầm quan trọng quốc gia và khẳng định sự hỗ trợ của Chính phủ Sri Lanka cho công tác tổ chức.

Để phối hợp những công việc cần thiết, Tổng thống chỉ đạo thành lập một Ủy ban Điều phối Liên ngành với sự tham gia của Bộ trưởng phụ trách Phật giáo, đại diện Phủ Tổng thống, Bộ Quốc phòng, Cảnh sát, Bộ Ngoại giao và các cơ quan hữu trách khác.

Phía Chính phủ Sri Lanka cũng nhìn nhận việc đăng cai sự kiện là một cơ hội quan trọng để giới thiệu với thế giới di sản Phật giáo lâu đời của đất nước, đồng thời tăng cường quan hệ giao lưu và ngoại giao quốc tế.

Sáu thập niên – một lý tưởng không thay đổi

Nếu nhìn lại hành trình từ Colombo năm 1966, Sài Gòn năm 1969, Đài Bắc năm 1981, những giai đoạn mở rộng quốc tế trong các thập niên tiếp theo, cho đến Auckland năm 2024 và Sri Lanka năm 2026, có thể thấy một lý tưởng xuyên suốt lịch sử WBSC: đoàn kết Tăng-già để phụng sự Chánh pháp và nhân loại.

Thế giới trong sáu mươi năm qua đã thay đổi rất nhiều. Những tiến bộ khoa học và kỹ thuật đã đưa con người đến gần nhau hơn về phương diện thông tin, nhưng chiến tranh, xung đột, chia rẽ tôn giáo, khủng hoảng môi trường, bất bình đẳng xã hội và những vấn đề đạo đức mới vẫn tiếp tục đặt ra những thách thức lớn.

Trong hoàn cảnh ấy, thông điệp của Đức Phật về từ bi, bất bạo động, trí tuệ và sự hiểu biết lẫn nhau vẫn mang một giá trị sâu sắc.

Chính vì vậy, sự đoàn kết giữa các truyền thống Phật giáo không chỉ có ý nghĩa đối với nội bộ Phật giáo. Khi Tăng-già của nhiều quốc gia và nhiều truyền thống có thể gặp nhau trong tinh thần hòa hợp, tôn trọng những dị biệt và cùng tìm kiếm những giá trị chung, đó cũng là một thông điệp thiết thực gửi đến thế giới về khả năng sống chung trong hòa bình.

Đại lễ Kỷ niệm 60 năm tại Sri Lanka vì thế vừa là dịp tri ân các bậc tiền bối đã đặt nền móng cho WBSC, vừa là cơ hội để thế hệ hôm nay nhìn lại trách nhiệm của mình đối với tương lai.

Từ một hội nghị tại Colombo đến một mạng lưới Phật giáo trải rộng qua nhiều châu lục, sáu mươi năm lịch sử WBSC đã chứng minh rằng những hạt giống được gieo bằng trí tuệ và hòa hợp có thể tiếp tục sinh trưởng qua nhiều thế hệ.

Hướng đến tương lai của Tăng-già Phật giáo thế giới

Các bậc sáng lập Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới – World Buddhist Sangha Council (WBSC) đã đặt nền móng cho tổ chức trên những giá trị căn bản: Trí tuệ – Hòa hợp – Đoàn kết – Từ bi – Hòa bình. Sáu mươi năm sau, những giá trị cao quý ấy vẫn tiếp tục là kim chỉ nam cho hành trình của Tăng-già Phật giáo thế giới trong một thời đại đang chuyển biến sâu sắc và nhanh chóng.

Đại lễ Kỷ niệm 60 năm WBSC tại Sri Lanka năm 2026 không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường lịch sử, tri ân công đức của các bậc tiền bối và ghi nhận những thành tựu đã đạt được, mà còn là cơ hội để chư Tôn đức lãnh đạo Phật giáo thế giới cùng hướng tầm nhìn về tương lai, suy tư về vai trò và trách nhiệm của Tăng-già trong thế kỷ XXI.

Đặc biệt, chủ đề trọng tâm của Hội nghị năm nay là: “Trí tuệ Nhân tạo và Phật giáo” – “Artificial Intelligence and Buddhism”. Đây là một chủ đề mang tính thời đại, khi Trí tuệ Nhân tạo đang ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến giáo dục, truyền thông, văn hóa, đời sống xã hội và cách con người tiếp nhận tri thức. Trước những cơ hội cũng như thách thức do công nghệ mới mang lại, Hội nghị đặt ra những câu hỏi có ý nghĩa thiết thực đối với tương lai của Phật giáo: Làm thế nào để ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo và công nghệ hiện đại vào việc hoằng truyền Chánh pháp mà không đánh mất chiều sâu tâm linh của giáo pháp? Làm thế nào để công nghệ trở thành phương tiện phục vụ con người, thay vì khiến con người ngày càng lệ thuộc vào máy móc? Và làm thế nào để trí tuệ công nghệ được soi sáng và hướng dẫn bởi trí tuệ, đạo đức, lòng từ bi và tinh thần trách nhiệm của con người?

Trong bối cảnh các thế hệ trẻ ngày càng sống và học tập trong môi trường kỹ thuật số, việc đưa giáo lý Đức Phật đến với họ bằng những phương tiện mới là một nhu cầu tất yếu. Tuy nhiên, cùng với khả năng ứng dụng công nghệ, Tăng-già và các cộng đồng Phật giáo càng cần gìn giữ nền tảng căn bản của Chánh pháp: Giới – Định – Tuệ, đời sống tỉnh thức, lòng từ bi, tinh thần bất hại và sự chuyển hóa nội tâm.

Hội nghị cũng là dịp để các truyền thống Phật giáo Theravāda, Mahāyāna và Vajrayāna tiếp tục tăng cường sự hiểu biết và hợp tác, cùng nhau đối diện với những vấn đề chung của nhân loại như chiến tranh, xung đột, khủng hoảng môi trường, bất bình đẳng xã hội, sự cô đơn và những hệ quả đạo đức do sự phát triển quá nhanh của khoa học và công nghệ.

Từ Sri Lanka, vùng đất có một vị trí đặc biệt trong lịch sử bảo tồn và truyền bá Phật giáo Theravāda, tiếng chuông của Đại lễ Kỷ niệm 60 năm Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới sẽ một lần nữa vang lên như lời nhắc nhở về lý tưởng mà những bậc sáng lập đã gửi gắm từ năm 1966: dùng trí tuệ để soi sáng, dùng từ bi để kết nối và dùng tinh thần hòa hợp để phụng sự hòa bình cho nhân loại.

Sáu mươi năm là một chặng đường đáng trân trọng, nhưng cũng chỉ là một đoạn trên hành trình lâu dài của Chánh pháp.

Ước mong Đại lễ Kỷ niệm 60 năm Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới, Hội Nghị lần thứ II của Ban Chấp Hành nhiệm kỳ Đại hội XI và Hội nghị với chủ đề “Trí tuệ Nhân tạo và Phật giáo – Artificial Intelligence and Buddhism” tại Sri Lanka năm 2026 sẽ mở ra những định hướng mới cho công cuộc hoằng pháp trong kỷ nguyên số; góp phần thắt chặt hơn nữa tình pháp lữ giữa chư Tăng thuộc mọi truyền thống; mở rộng sự hợp tác giữa các cộng đồng Phật giáo trên thế giới; đồng thời khẳng định rằng giữa một thời đại công nghệ phát triển chưa từng có, trí tuệ nhân tạo chỉ thật sự có ý nghĩa khi được đặt dưới sự hướng dẫn của trí tuệ con người, đạo đức, lòng từ bi và tinh thần phụng sự chúng sinh.

Với tinh thần ấy, Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới tiếp tục sứ mạng đưa thông điệp Từ bi – Trí tuệ – Hòa hợp – Hòa bình của Đức Phật đến với nhân loại, để tiến bộ khoa học không chỉ làm cho thế giới trở nên thông minh hơn, mà còn góp phần làm cho con người trở nên tỉnh thức hơn, nhân ái hơn và có trách nhiệm hơn đối với nhau và đối với hành tinh này.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Tổng hợp tin tức từ trang nhà WBSC 2026