Những Đóng Góp Của Tăng Sĩ Việt Nam Cho Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới Trong 60 Năm Qua

Bài TT. Thích Nguyên Tạng
Thành viên Ban Hoằng Pháp
Hội Đồng Tăng Già Thế Giới

World Buddhist Sangha Council – Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới (WBSC) được thành lập tại Colombo, Sri Lanka, vào năm 1966, là một tổ chức Tăng-già Phật giáo quốc tế với mục tiêu kết nối, tăng cường sự hiểu biết và hợp tác giữa các cộng đồng Tăng Ni thuộc nhiều truyền thống Phật giáo trên thế giới. Trải qua 60 năm hình thành và phát triển, từ năm 1966 đến năm 2026, WBSC đã trở thành một diễn đàn quan trọng của Tăng-già quốc tế, quy tụ đại diện của ba truyền thống Phật giáo lớn: Theravāda, Mahāyāna và Vajrayāna.

Theo những thông tin hiện được công bố, WBSC có thành viên chính thức đến từ khoảng 25 quốc gia. Tuy nhiên, phạm vi sinh hoạt và ảnh hưởng của Hội Đồng rộng hơn con số thành viên chính thức này. Tại nhiều kỳ Đại hội Khoáng đại và hội nghị quốc tế, số quốc gia có đại biểu Tăng-già tham dự thường dao động từ khoảng 30 đến hơn 40 quốc gia, trải rộng khắp châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương và châu Phi. Điều đó cho thấy WBSC không chỉ là một tổ chức có cơ cấu thành viên quốc tế, mà còn là một mạng lưới giao lưu và hợp tác rộng lớn giữa các cộng đồng Phật giáo trên toàn cầu.

Thành viên của WBSC được tổ chức dưới nhiều hình thức, bao gồm các Giáo hội, tổ chức Tăng-già, tự viện, trung tâm Phật giáo, cũng như các vị Tỳ-kheo và Tỳ-kheo-ni đại diện cho những quốc gia và truyền thống Phật giáo khác nhau. Vì cơ cấu thành viên bao gồm cả tổ chức lẫn cá nhân, WBSC không công bố một con số cố định về tổng số Tăng Ni trực thuộc trên toàn thế giới. Tuy nhiên, thông qua mạng lưới các Giáo hội, tổ chức và tự viện thành viên, Hội Đồng có sự liên hệ với một cộng đồng Tăng-già rộng lớn tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Ngay từ khi thành lập, WBSC đã đề ra những mục tiêu căn bản như tăng cường sự hiểu biết, đoàn kết và hòa hợp giữa các truyền thống Phật giáo; thúc đẩy công tác Dhammadūta – hoằng pháp; phát triển sự trao đổi về giáo dục, văn hóa và học thuật Phật giáo; tăng cường mối liên hệ giữa các tổ chức Tăng-già quốc tế; đồng thời phát huy tinh thần từ bi, bất bạo động và trí tuệ của đạo Phật nhằm đóng góp cho hòa bình, hòa hợp và phúc lợi của nhân loại.

Trong suốt sáu thập niên ấy, Tăng sĩ Việt Nam đã hiện diện từ khá sớm và liên tục tham gia vào các hoạt động của WBSC, đảm nhiệm nhiều trách nhiệm trong Hội Đồng Trưởng Lão, Ban Chấp hành cũng như các lĩnh vực hoằng pháp, giáo dục, văn hóa, nghiên cứu, nghi lễ, liên lạc Tăng đoàn và công tác thanh niên Phật tử. Sự hiện diện bền bỉ qua nhiều thế hệ đã góp phần đưa Phật giáo Việt Nam ngày càng tham gia sâu rộng hơn vào đời sống Tăng-già Phật giáo quốc tế.

Trong tiến trình lịch sử ấy, một trong những vị có vai trò đặc biệt nổi bật và để lại dấu ấn sâu đậm nhất của Phật giáo Việt Nam tại WBSC là Hòa thượng Thích Tâm Châu. Ngài tham gia Hội Đồng từ những giai đoạn đầu, từng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng và có đóng góp đáng kể trong việc xây dựng nền tảng cho sự hiện diện của Tăng-già Việt Nam trong tổ chức này. Đặc biệt, việc Đại hội kỳ II của Hội Đồng được tổ chức tại Sài Gòn là một dấu mốc quan trọng, thể hiện vị thế và sự đóng góp tích cực của Phật giáo Việt Nam đối với phong trào Tăng-già Phật giáo thế giới trong giai đoạn đầu của WBSC.

Tiếp nối nền tảng ấy, nhiều thế hệ Tăng sĩ Việt Nam tại quê nhà và hải ngoại đã lần lượt tham gia và đảm nhiệm những trọng trách khác nhau trong Hội Đồng. Sự hiện diện này không giới hạn trong phạm vi Việt Nam mà còn trải rộng qua nhiều cộng đồng Phật giáo Việt Nam tại Pháp, Đức, Úc Châu, Phần Lan, Hoa Kỳ và các quốc gia khác. Qua đó, có thể thấy rằng trong lịch sử 60 năm của WBSC, Phật giáo Việt Nam không chỉ là một thành viên tham dự, mà còn là một thành phần tích cực góp phần xây dựng tình đoàn kết Tăng-già, thúc đẩy giao lưu Phật giáo quốc tế và truyền bá thông điệp từ bi, trí tuệ và hòa bình của Đức Phật đến với cộng đồng thế giới.

1/. Hòa thượng Thích Tâm Châu – người đặt nền móng cho sự hiện diện của Tăng sĩ Việt Nam trong WBSC

Theo tài liệu lưu trữ trên website World Buddhist Sangha Council , Hòa thượng Thích Tâm Châu là một trong những Tăng sĩ Việt Nam tham gia WBSC ngay từ thời kỳ đầu. Tài liệu ghi Ngài là đồng sáng lập và Phó Chủ tịch WBSC năm 1966; ở một phần khác lại ghi rằng từ năm 1969 Ngài chính thức giữ chức Phó Chủ tịch. Dù cách ghi niên đại có đôi chút khác nhau trong chính nguồn tài liệu, vai trò trung tâm của Ngài đối với WBSC là rất rõ ràng.

Đặc biệt, năm 1969, Hòa thượng Thích Tâm Châu đứng ra tổ chức Đại hội WBSC kỳ II tại Sài Gòn, Việt Nam. Đây là một dấu mốc đặc biệt quan trọng, bởi chỉ ba năm sau khi Hội Đồng được thành lập tại Colombo, Việt Nam đã trở thành quốc gia đăng cai Đại hội lần thứ hai. Cùng dịp này còn diễn ra Hội Phật Giáo Thế Giới Phụng Sự Xã Hội, và Hòa thượng Tâm Châu được bầu làm Chủ tịch tổ chức này.

Vai trò của Ngài không dừng lại ở một nhiệm kỳ. Từ Đại hội kỳ V trở đi, Hòa thượng Tâm Châu tiếp tục tham gia sâu vào cơ cấu lãnh đạo, đồng thời tiến cử nhiều Tăng sĩ Việt Nam vào các ban chuyên môn của Hội Đồng. Tại Đại hội kỳ V năm 1989, Ngài được suy cử vào Hội Đồng Trưởng Lão; đến Đại hội kỳ VII năm 2000, được công cử làm Phó Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão; và tại Đại hội kỳ IX năm 2012, Ngài được công cử làm Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão của WBSC.

Nhìn từ chiều dài lịch sử, đóng góp đặc biệt của Hòa thượng Thích Tâm Châu không chỉ nằm ở những chức vụ Ngài đảm nhiệm, mà còn ở việc Ngài mở đường cho nhiều thế hệ Tăng sĩ Việt Nam bước vào cơ cấu lãnh đạo quốc tế của WBSC.

2/. Thế hệ tham gia Đại hội kỳ V – năm 1989

Tại Đại hội kỳ V, Hòa thượng Thích Tâm Châu được suy cử vào Hội Đồng Trưởng Lão. Cũng trong kỳ Đại hội này, theo tài liệu, Ngài đã giới thiệu một số vị Tăng sĩ Việt Nam đảm nhận những trọng trách quan trọng:

-Hòa thượng Thích Huyền Vy – Phó Chủ tịch.
-Hòa thượng Thích Mãn Giác – Phó Chủ tịch.
-Hòa thượng Thích Thiền Định – Ủy viên Ban Liên Lạc Tăng Đoàn.
-Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh – Ủy viên Ban Giáo Dục.
-Hòa thượng Thích Minh Lễ – Ủy viên Ban Nghi Lễ.

Sự phân bố trách nhiệm này cho thấy Tăng sĩ Việt Nam không chỉ hiện diện mang tính đại diện, mà đã tham gia vào nhiều hoạt động thực chất của Hội Đồng: từ lãnh đạo cấp Phó Chủ tịch đến giáo dục, nghi lễ và liên lạc quốc tế.

3/. Đại hội kỳ VI – năm 1995: mở rộng sự hiện diện của Tăng sĩ Việt Nam hải ngoại

Đến Đại hội kỳ VI năm 1995 tại Penang, Malaysia, thành phần Tăng sĩ Việt Nam trong WBSC tiếp tục được mở rộng.

-Hòa thượng Thích Phước Huệ – Úc Châu được tiến cử vào Hội Đồng Trưởng Lão.
-Hòa thượng Thích Thiền Định được tiến cử làm Phó Chủ tịch.
-Hòa thượng Thích Minh Tâm – Pháp đảm nhiệm Ủy viên Văn Hóa.
-Thượng Tọa Thích Như Điển – Đức tham gia Ban Thanh Niên Phật Tử.
– Đại Đức Thích Phước Ân – Úc Châu tham gia Ban Thanh Niên Phật Tử.

Đây là một bước phát triển đáng chú ý. Sau năm 1975, cộng đồng Phật giáo Việt Nam đã hình thành tại nhiều châu lục, và WBSC trở thành một trong những diễn đàn giúp chư Tăng Việt Nam hải ngoại kết nối với Tăng-già các quốc gia khác.

4/. Đại hội kỳ VII – năm 2000: Hòa thượng Tâm Châu vào lãnh đạo Hội Đồng Trưởng Lão

Tại Đại hội kỳ VII tổ chức ở Đài Loan năm 2000, Hòa thượng Thích Tâm Châu được công cử làm Phó Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão.

Đây là một chức vụ có ý nghĩa đặc biệt, bởi Hội Đồng Trưởng Lão đại diện cho tiếng nói đạo hạnh, kinh nghiệm và uy tín của các bậc trưởng thượng trong tổ chức. Việc một vị cao tăng Việt Nam được giao trách nhiệm này cho thấy vị thế của Phật giáo Việt Nam trong mạng lưới Tăng-già quốc tế của WBSC đã được xác lập khá vững chắc.

5/. Đại hội kỳ VIII – năm 2005: văn hóa, nghiên cứu và liên lạc Tăng-già

Đến Đại hội kỳ VIII năm 2005, có thêm ba vị Việt Nam đảm nhiệm các chức vụ:

-Hòa thượng Thích Minh Tâm – Pháp – Phó Chủ tịch.
-Hòa thượng Thích Như Điển – Đức – Ủy viên Ban Nghiên Cứu và Phát Triển.
-Thượng tọa Thích Hạnh Bảo – Phần Lan – Ủy viên Ban Liên Lạc Tăng Ni.

Qua đó có thể thấy phạm vi đóng góp của Tăng sĩ Việt Nam tiếp tục chuyển từ việc tham gia đơn thuần sang những lĩnh vực có tính chuyên môn rõ rệt: nghiên cứu Phật học, phát triển tổ chức, văn hóa và kết nối Tăng đoàn quốc tế.

6/. Đại hội kỳ IX – năm 2012: Hòa thượng Thích Tâm Châu làm Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão

Đại hội kỳ IX năm 2012 đánh dấu một đỉnh cao trong quá trình đóng góp của Hòa thượng Thích Tâm Châu khi Ngài được công cử làm Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão WBSC.

Từ vị trí Phó Chủ tịch ở giai đoạn đầu cho đến Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão, hành trình của Hòa thượng Thích Tâm Châu phản ánh gần nửa thế kỷ gắn bó với công cuộc xây dựng sự đoàn kết Tăng-già thế giới.

7/. Đại hội kỳ X – năm 2018: thế hệ lãnh đạo Việt Nam tiếp tục được mở rộng

Tại Đại hội kỳ X năm 2018, có năm vị Tăng sĩ Việt Nam tiếp tục giữ trách nhiệm trong cơ cấu WBSC:

-Hòa thượng Thích Như Điển – Phó Chủ tịch.
-Hòa thượng Thích Phước Ân – Phó Chủ tịch.
-Thượng Tọa Thích Phước Tấn – Phó Chủ tịch.
-Thượng Tọa Thích Quảng Đạo – Pháp – Ủy viên Ban Liên Lạc.
-Thượng Tọa Thích Hạnh Bảo – Phần Lan – Ủy viên Ban Liên Lạc.

Điểm đáng chú ý là đến giai đoạn này, sự tham gia của Phật giáo Việt Nam không còn tập trung vào một nhân vật trung tâm như thời Hòa thượng Thích Tâm Châu, mà đã hình thành một tập thể Tăng sĩ Việt Nam tại nhiều quốc gia cùng tham gia cơ cấu điều hành của WBSC.

8/. Đại hội kỳ XI – Auckland 2024: Hòa thượng Thích Bảo Lạc và Thượng tọa Thích Nguyên Tạng

8/. Đại hội kỳ XI – Auckland 2024: Hai thành viên mới của Việt Nam tại WBSC

Đại hội kỳ XI của Hội Đồng Tăng-già Phật giáo Thế giới (WBSC) được tổ chức tại Auckland, New Zealand, từ ngày 2 đến 6 tháng 3 năm 2024, tiếp tục đánh dấu sự hiện diện và đóng góp tích cực của Tăng sĩ Việt Nam trong sinh hoạt Phật giáo quốc tế.

Đặc biệt, tại kỳ Đại hội này, hai vị Tăng sĩ Việt Nam tại Úc Châu đã chính thức trở thành những thành viên mới của WBSC, mở thêm một dấu mốc quan trọng trong sự tiếp nối của Phật giáo Việt Nam đối với tổ chức Tăng-già quốc tế này:

–Hòa thượng Thích Bảo Lạc, Khai sơn, Phương trượng Tự Viện Pháp Bảo, Sydney, Úc Châu, được Hòa thượng Thích Phước Ân giới thiệu và được Đại hội suy cử vào Hội Đồng Trưởng Lão của WBSC.

–Thượng tọa Thích Nguyên Tạng, Trụ trì Tu Viện Quảng Đức, Chủ biên Trang Nhà Quảng Đức, Melbourne, Úc Châu, được Hòa thượng Thích Như Điển giới thiệu và được Đại hội công cử vào Ban Hoằng Pháp của WBSC.

Việc Hòa thượng Thích Bảo Lạc và Thượng tọa Thích Nguyên Tạng, hai thành viên người Úc gốc Việt, cùng chính thức gia nhập WBSC tại Đại hội kỳ XI năm 2024 không chỉ đánh dấu sự bổ sung hai thành viên mới vào hàng ngũ Hội Đồng, mà còn thể hiện sự tiếp nối đầy ý nghĩa của nhiều thế hệ Tăng sĩ Việt Nam trong hành trình đóng góp và phụng sự Phật giáo thế giới.

Từ Hòa thượng Thích Tâm Châu trong thế hệ sáng lập, qua các bậc trưởng lão tiền bối, cho đến hai thành viên mới của kỳ Đại hội Auckland 2024, sự hiện diện của Tăng sĩ Việt Nam tại WBSC đã được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Dù ở những thời kỳ và hoàn cảnh khác nhau, tất cả vẫn cùng hướng về một lý tưởng chung: hoằng dương Chánh pháp, củng cố tình đoàn kết Tăng-già, tăng cường giao lưu Phật giáo quốc tế và phụng sự hòa bình, an lạc cho nhân loại.

Sự kiện Auckland năm 2024 vì thế có thể được xem là một nhịp cầu nối giữa thế hệ khai sáng và thế hệ kế thừa, đồng thời khẳng định rằng sự hiện diện và đóng góp của Phật giáo Việt Nam trong WBSC vẫn đang được tiếp tục, phát triển và truyền trao từ thế hệ này sang thế hệ khác.

9/. Danh sách Tăng sĩ Việt Nam được tài liệu ghi nhận đã phục vụ WBSC

Như vậy từ 1966 đến nay có 16 vị sau đây làm việc cho WBSC:

1/ Hòa thượng Thích Tâm Châu – Phó Chủ tịch WBSC; thành viên, Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hội Đồng Trưởng Lão; tổ chức Đại hội kỳ II tại Sài Gòn.
2/ Hòa thượng Thích Huyền Vy – Phó Chủ tịch.

3/ Hòa thượng Thích Mãn Giác – Phó Chủ tịch.

4/ Hòa thượng Thích Thiền Định – Ủy viên Ban Liên Lạc Tăng Đoàn; về sau Phó Chủ tịch.

5/ Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh – Ủy viên Ban Giáo Dục.

6/ Hòa thượng Thích Minh Lễ – Ủy viên Ban Nghi Lễ.
7/ Hòa thượng Thích Phước Huệ – thành viên Hội Đồng Trưởng Lão.

8/ Hòa thượng Thích Bảo Lạc – thành viên Hội Đồng Trưởng Lão.

9/ Hòa thượng Thích Minh Tâm – Ủy viên Văn Hóa; về sau Phó Chủ tịch.

10/ Hòa thượng Thích Trí Tuệ (USA) – Phó Chủ tịch.

11/ Hòa thượng Thích Như Điển – Ban Thanh Niên Phật Tử; Ủy viên Ban Nghiên Cứu và Phát Triển; về sau Phó Chủ tịch.

12/ Hòa thượng Thích Phước Ân – Ban Thanh Niên Phật Tử; về sau Phó Chủ tịch.

13/ Thượng tọa Thích Phước Tấn – Phó Chủ tịch.

14/Thượng tọa Thích Nguyên Tạng – Ủy viên Ban Hoằng Pháp.

15/Thượng tọa Thích Quảng Đạo – Ủy viên Ban Liên Lạc.

16/ Thượng tọa Thích Hạnh Bảo – Ủy viên Ban Liên Lạc Tăng Ni/Ban Liên Lạc.

10/. Những phương diện đóng góp nổi bật của Tăng sĩ Việt Nam

A/ Về mặt tổ chức Đại Hội Khóang Đại và Hội Nghị Ban Điều Hành

Về việc đóng góp về tổ chức và kết nối quốc tế. Đây có thể xem là một trong những phương diện nổi bật nhất trong sáu mươi năm hiện diện của Tăng sĩ Việt Nam tại Hội Đồng Tăng-già Phật giáo Thế giới.

Điều đặc biệt đáng ghi nhận là, trong lịch sử tham gia WBSC, Phật giáo Việt Nam đã hai lần đảm nhận trách nhiệm tổ chức Đại hội Khoáng đại và hai lần tổ chức Hội nghị của Ban Điều hành. Bốn sự kiện này diễn ra tại bốn quốc gia khác nhau – Việt Nam, Đức Quốc, Úc Châu và Tân Tây Lan – cho thấy sự đóng góp của Tăng sĩ Việt Nam không chỉ giới hạn trong vai trò thành viên hay lãnh đạo, mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo những diễn đàn quan trọng của Tăng-già Phật giáo quốc tế.

Lần thứ nhất, Hòa thượng Thích Tâm Châu đảm nhận tổ chức Đại hội Khoáng đại kỳ II của WBSC tại Sài Gòn năm 1969. Đây là một trong những dấu ấn sớm và nổi bật nhất của Phật giáo Việt Nam trong lịch sử Hội Đồng Tăng-già Thế giới. Chỉ ít năm sau khi WBSC được thành lập, Việt Nam đã trở thành nơi quy tụ chư Tăng và đại biểu Phật giáo quốc tế, qua đó thể hiện vai trò năng động của Phật giáo Việt Nam trong phong trào đoàn kết Tăng-già thế giới ngay từ giai đoạn đầu.

Tiếp nối truyền thống ấy, Hòa thượng Thích Như Điển đã tổ chức Hội nghị lần thứ nhất của Ban Điều hành nhiệm kỳ V (1989–1995), từ ngày 13 đến 17 tháng 4 năm 1991 tại Chùa Viên Giác, Hannover, Đức Quốc. Việc một ngôi chùa Việt Nam tại châu Âu xa xôi, ngoài phạm vi Á Châu, phát tâm đảm nhận việc tổ chức Hội nghị Ban Điều hành của WBSC là một dấu ấn đặc biệt. Sự kiện này cho thấy cộng đồng Phật giáo Việt Nam hải ngoại, dù còn tương đối trẻ vào thời điểm ấy, đã sớm trưởng thành về tổ chức, có khả năng kết nối quốc tế và đủ uy tín để đảm nhận những Phật sự mang tầm vóc toàn cầu.

Một dấu mốc khác tại Úc Châu là Hội nghị Ban Điều hành do Hòa thượng Thích Phước Huệ đã đứng ra tổ chức Hội nghị lần thứ nhất của Ban Chấp Hành nhiệm kỳ VII (2000-2001), từ ngày 09 đến 13 tháng 11 năm 2001 tại Chùa Phước Huệ, Sydney. Sự kiện này tiếp tục khẳng định rằng các tự viện Việt Nam ở hải ngoại không chỉ là nơi duy trì đời sống tâm linh và văn hóa của cộng đồng người Việt, mà còn từng bước trở thành những trung tâm kết nối Tăng-già quốc tế.

Đặc biệt, đến năm 2024, Hòa thượng Thích Phước Ân, đệ tử của cố Hòa thượng Thích Phước Huệ, đảm nhận trọng trách tổ chức Đại hội Khoáng đại kỳ XI của Hội Đồng Tăng-già Thế giới, từ ngày 2 đến ngày 6 tháng 3 năm 2024 tại Quán Âm Sơn Đạo Tràng, Auckland, Tân Tây Lan.

Đại hội kỳ XI mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Đây là lần đầu tiên một kỳ Đại hội Khoáng đại của WBSC được tổ chức tại Tân Tây Lan, quy tụ khoảng 497 đại biểu đến từ 28 quốc gia và vùng lãnh thổ, thuộc nhiều truyền thống Phật giáo khác nhau gồm Nam truyền, Bắc truyền và Phật giáo Tây Tạng. Đại hội đã suy cử Hòa thượng Thích Huệ Hùng, trú xứ tại Singapore và Indonesia, làm Chủ tịch WBSC nhiệm kỳ 2024–2029, cùng 27 vị Phó Chủ tịch và các ban chuyên môn trực thuộc.

Việc một đạo tràng do cộng đồng Phật giáo Việt Nam kiến tạo tại hải ngoại được chọn làm địa điểm đăng cai Đại hội Khoáng đại của một tổ chức Tăng-già quốc tế là một dấu ấn có ý nghĩa sâu sắc. Điều đó không chỉ phản ánh năng lực tổ chức của Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại, mà còn cho thấy uy tín ngày càng được khẳng định của Tăng sĩ và cộng đồng Phật giáo Việt Nam trên bình diện quốc tế.

Nhìn lại toàn bộ tiến trình, có thể thấy một sự tiếp nối rất rõ nét:

– Hai lần tổ chức Đại hội Khoáng đại WBSC: Sài Gòn năm 1969 và Auckland năm 2024.
– Hai lần tổ chức Hội nghị Ban Điều hành WBSC: Hannover năm 1991 và Sydney.

Như vậy, trong sáu thập niên đồng hành cùng WBSC, Phật giáo Việt Nam không chỉ đóng góp nhân sự vào các chức vụ lãnh đạo và các ban chuyên môn, mà còn bốn lần trực tiếp đứng ra tổ chức những sinh hoạt trọng yếu của Hội Đồng Tăng-già Thế giới. Từ Sài Gòn đến Hannover, từ Sydney đến Auckland, dấu chân của chư Tăng Việt Nam đã trải rộng qua nhiều châu lục, góp phần xây dựng những nhịp cầu giao lưu giữa các truyền thống Phật giáo và giữa các Tăng đoàn thuộc nhiều quốc gia.

Đáng chú ý hơn nữa là hai kỳ Đại hội Khoáng đại cách nhau 55 năm – Sài Gòn 1969 và Auckland 2024 – đều có sự đảm nhận tổ chức của chư Tăng Việt Nam. Khoảng cách hơn nửa thế kỷ ấy cho thấy đây không phải là một sự đóng góp nhất thời, mà là một truyền thống được tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Từ Hòa thượng Thích Tâm Châu ở thế hệ tiên phong, đến Hòa thượng Thích Như Điển tại châu Âu, Hòa thượng Thích Phước Huệ và Hòa thượng Thích Phước Ân tại Úc Châu – Tân Tây Lan, các thế hệ Tăng sĩ Việt Nam đã lần lượt tiếp nối nhau trong cùng một chí nguyện: kết nối Tăng-già, xây dựng tình pháp lữ quốc tế và góp phần đưa tiếng nói của Phật giáo Việt Nam hòa vào dòng chảy chung của Phật giáo thế giới.

Có thể nói, hai Đại hội Khoáng đại và hai Hội nghị Ban Điều hành do chư Tăng Việt Nam đảm nhận tổ chức là một trong những minh chứng cụ thể và thuyết phục nhất cho sáu mươi năm đóng góp bền bỉ của Phật giáo Việt Nam đối với WBSC.

B/ Những đóng khác của Tăng sĩ Việt Nam

Bên cạnh những đóng góp nổi bật về tổ chức Đại hội Khoáng đại và Hội nghị Ban Điều hành đã trình bày ở phần trên, chư Tăng Việt Nam còn để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong cơ cấu lãnh đạo, giáo dục, văn hóa, nghiên cứu, liên lạc Tăng-già và công tác hoằng pháp của Hội Đồng Tăng-già Phật giáo Thế giới.

Trước hết là đóng góp về lãnh đạo. Qua nhiều nhiệm kỳ, nhiều vị Tăng sĩ Việt Nam đã được tín nhiệm đảm nhiệm những chức vụ quan trọng trong WBSC, từ Phó Chủ tịch đến các vị trí trong Hội Đồng Trưởng Lão và các cơ cấu điều hành. Từ Hòa thượng Thích Tâm Châu thuộc thế hệ tiên phong, đến các Hòa thượng Thích Như Điển, Thích Minh Tâm, Thích Thiền Định, Thích Huyền Vy, Thích Mãn Giác, Thích Phước Ân, Thích Phước Tấn và nhiều vị khác, sự hiện diện liên tục ấy cho thấy Tăng sĩ Việt Nam không chỉ tham dự với tư cách thành viên, mà còn được cộng đồng Tăng-già quốc tế tín nhiệm giao phó trách nhiệm lãnh đạo.

Điểm đáng chú ý là sự đóng góp này được tiếp nối qua nhiều thế hệ và trên nhiều châu lục. Từ Việt Nam đến châu Âu, Bắc Mỹ, Úc Châu và Tân Tây Lan, chư Tăng Việt Nam đã từng bước tham gia sâu hơn vào đời sống của WBSC. Điều đó phản ánh uy tín, năng lực và tinh thần trách nhiệm của Tăng sĩ Việt Nam trong môi trường Phật giáo quốc tế.

Thứ hai là đóng góp về giáo dục, văn hóa, nghiên cứu và phát triển. Các vị như Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh, Hòa thượng Thích Minh Tâm và Hòa thượng Thích Như Điển đã trực tiếp tham gia các ban chuyên trách liên quan đến giáo dục, văn hóa, nghiên cứu và phát triển. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa lâu dài đối với một tổ chức quốc tế, bởi sự hợp tác giữa các truyền thống Phật giáo không chỉ dựa trên những cuộc hội họp, mà còn cần đến việc trao đổi giáo lý, nghiên cứu kinh điển, bảo tồn văn hóa Phật giáo và đào tạo các thế hệ kế thừa.

Trong phương diện này, chư Tăng Việt Nam đã góp phần giới thiệu truyền thống Phật giáo Đại thừa Việt Nam đến bạn bè quốc tế, đồng thời tiếp nhận và học hỏi những giá trị từ các truyền thống Nam truyền, Bắc truyền và Kim Cang thừa. Qua đó, sự tham gia của Tăng sĩ Việt Nam đã góp phần làm phong phú thêm tính đa dạng trong sự hòa hợp của Tăng-già thế giới.

Thứ ba là đóng góp vào mạng lưới liên lạc và kết nối Tăng-già. Các vị như Hòa thượng Thích Thiền Định, Thượng tọa Thích Hạnh Bảo và Thượng tọa Thích Quảng Đạo đã tham gia những ban phụ trách liên lạc của WBSC. Đây là một nhiệm vụ tuy ít được nhắc đến nhưng có ý nghĩa thiết yếu đối với một tổ chức quy tụ Tăng đoàn từ nhiều quốc gia, ngôn ngữ và truyền thống khác nhau.

Công tác liên lạc không đơn thuần là chuyển tải thông tin, mà còn là xây dựng những nhịp cầu giữa các Tăng đoàn, duy trì mối quan hệ giữa các thành viên và tạo điều kiện cho sự hợp tác lâu dài. Qua những vai trò này, Tăng sĩ Việt Nam đã góp phần vào việc củng cố tình pháp lữ và sự đoàn kết giữa các cộng đồng Phật giáo trên thế giới.

Thứ tư là đóng góp về hoằng pháp và truyền thông Phật giáo trong thời đại mới. Khi Phật giáo bước vào kỷ nguyên kỹ thuật số, công tác hoằng pháp không còn giới hạn trong giảng đường hay tự viện, mà đã mở rộng sang báo chí, xuất bản, Internet, truyền thông đa phương tiện và các nền tảng trực tuyến.

Trong bối cảnh đó, việc Thượng tọa Thích Nguyên Tạng, Trụ trì Tu Viện Quảng Đức và Chủ biên Trang Nhà Quảng Đức tại Melbourne, được công cử vào Ban Hoằng Pháp của WBSC tại Đại hội kỳ XI năm 2024 mang một ý nghĩa tiếp nối đáng chú ý. Sự kiện này cho thấy công tác hoằng pháp của Tăng sĩ Việt Nam trong WBSC đang bước sang một giai đoạn mới, kết hợp giữa phương thức hoằng truyền truyền thống và những phương tiện truyền thông hiện đại.

Nếu thế hệ Hòa thượng Thích Tâm Châu đã góp phần mở đầu sự hiện diện của Phật giáo Việt Nam trong WBSC từ những năm đầu của tổ chức, thì các thế hệ kế tiếp đã tiếp tục mở rộng sự đóng góp ấy sang nhiều lĩnh vực mới. Từ lãnh đạo đến giáo dục, từ nghiên cứu đến liên lạc, từ văn hóa đến hoằng pháp, mỗi thế hệ đều góp thêm một phần vào dòng chảy chung của Hội Đồng Tăng-già Phật giáo Thế giới.

Nhìn lại sáu thập niên, có thể nhận thấy sự đóng góp của chư Tăng Việt Nam đối với WBSC mang tính liên tục và đa diện. Không chỉ đảm nhận những trách nhiệm trong cơ cấu tổ chức, Tăng sĩ Việt Nam còn góp phần xây dựng nội dung, phát triển mạng lưới, truyền bá giáo pháp và vun bồi sự hiểu biết giữa các truyền thống Phật giáo.

Đó cũng chính là nét nổi bật trong hành trình sáu mươi năm của Tăng sĩ Việt Nam tại WBSC: mỗi thế hệ tiếp nối thế hệ trước, mỗi vị đảm nhận một trách nhiệm khác nhau, nhưng tất cả cùng hướng về lý tưởng hoằng dương Chánh pháp, hòa hợp Tăng-già và phụng sự Phật giáo thế giới.

KẾT LUẬN

Sáu mươi năm hình thành và phát triển của Hội Đồng Tăng-già Phật giáo Thế giới cũng là gần sáu mươi năm ghi dấu sự hiện diện, dấn thân và phụng sự của nhiều thế hệ Tăng sĩ Việt Nam.

Từ Hòa thượng Thích Tâm Châu trong những ngày đầu của WBSC, đến các bậc trưởng lão và những thế hệ kế thừa hôm nay, chư Tăng Việt Nam đã đóng góp trên nhiều phương diện: lãnh đạo, tổ chức, giáo dục, văn hóa, nghiên cứu, liên lạc Tăng-già và hoằng pháp. Dù đảm nhiệm những vai trò khác nhau, tất cả đều cùng hướng về một lý tưởng chung: hoằng dương Chánh pháp, xây dựng sự hòa hợp Tăng-già, tăng cường tình pháp lữ quốc tế và phụng sự hòa bình, an lạc cho nhân loại.

Từ Sài Gòn năm 1969 đến Auckland năm 2024, và hướng về Đại lễ Kỷ niệm 60 năm WBSC tại Sri Lanka năm 2026, hành trình ấy cho thấy một sự tiếp nối bền bỉ giữa các thế hệ: người đi trước mở đường, người đi sau tiếp bước; mỗi thế hệ góp thêm một viên gạch xây dựng ngôi nhà chung của Tăng-già Phật giáo thế giới.

Trong một thế giới còn nhiều chia rẽ, xung đột và bất an, sứ mạng đoàn kết Tăng-già và chuyển tải thông điệp từ bi, trí tuệ, bất bạo động của Đức Phật càng trở nên cần thiết. Tương lai của Phật giáo thế giới vì thế không chỉ nằm ở việc bảo tồn truyền thống, mà còn ở khả năng cùng nhau đối thoại, hợp tác và phụng sự con người vượt qua mọi ranh giới quốc gia, văn hóa và tông phái.

Với truyền thống hơn hai nghìn năm đồng hành cùng dân tộc, cùng kinh nghiệm hội nhập và phát triển tại nhiều quốc gia trên thế giới, Tăng sĩ Phật giáo Việt Nam có nhiều điều kiện để tiếp tục góp phần tích cực vào sự nghiệp chung ấy. Đó không chỉ là sự tiếp nối di sản của các bậc tiền bối, mà còn là trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với tương lai.

Ước mong rằng trong những thập niên sắp tới, với sự chung tay của Tăng-già các truyền thống Phật giáo trên toàn thế giới, trong đó có sự góp sức ngày càng sâu rộng của Tăng sĩ Phật giáo Việt Nam, WBSC sẽ tiếp tục trở thành một nhịp cầu của hòa hợp, một diễn đàn của tình pháp lữ và một nguồn năng lượng của từ bi, trí tuệ và hòa bình cho nhân loại.

Quá khứ là sự tiếp nối, hiện tại là sự phụng sự, và tương lai là trách nhiệm chung của tất cả những người con Phật. Mong lắm thay.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Viết tại Tu Viện Quảng Đức, Melbourne, Úc Châu 01/10/2026
Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng

Vài hình ảnh tiêu biểu 60 năm (1966-2026)
đóng góp của Tăng Sĩ Việt Nam Cho Hội Đồng Tăng Già Phật Giáo Thế Giới Trong 60 Năm Qua

Chú thích cho các hình ảnh dưới đây: Hòa thượng Thích Tâm Châu đảm nhận tổ chức Đại hội Khoáng đại kỳ II của WBSC tại Sài Gòn năm 1969. Đây là một trong những dấu ấn sớm và nổi bật nhất của Phật giáo Việt Nam trong lịch sử Hội Đồng Tăng-già Thế giới. Chỉ ít năm sau khi WBSC được thành lập, Việt Nam đã trở thành nơi quy tụ chư Tăng và đại biểu Phật giáo quốc tế, qua đó thể hiện vai trò năng động của Phật giáo Việt Nam trong phong trào đoàn kết Tăng-già thế giới ngay từ giai đoạn đầu.