Ngày xưa có vị tỳ kheo
Cất am sườn núi cheo leo non ngàn
Lánh xa bụi bặm trần gian
Một lòng thiền định, đạo vàng chuyên tu
Nơi đây thanh tịnh bốn mùa
Trăng soi suối ngọc, gió lùa cửa không.
Dưới chân núi có con sông
Có đò đưa khách bềnh bồng sang ngang.
Mỗi lần có dịp hạ san
Để đi hóa độ xóm làng đó đây
Thời sư phải đáp đò này
Con đò độc nhất ngày ngày lại qua,
Lái đò là một lão bà
Tay chèo còn khỏe, tuy già vẫn vui.
*
Một hôm hành khách tới nơi
Ngạc nhiên nào thấy tăm hơi bà già
Thay vào là một dáng hoa
Một cô thiếu nữ mặn mà xinh tươi
Duyên nét mặt, đẹp nụ cười
Hỏi ra mới biết là người phương xa
Tới đây xin với lão bà
Trước là ở trọ, sau là tiếp tay
Giúp bà đưa khách sông này
Bà nhìn người đẹp nhận ngay chẳng từ.
*
Thế rồi trên bến sông xưa
Khách sang đò bỗng sớm trưa rộn ràng
Thăm sư, lễ Phật, viếng am
Ngắm phong cảnh đẹp thênh thang hữu tình
Ngắm thêm cô lái đò xinh
Dáng người yểu điệu, thân hình thướt tha
Khiến cá lặn, khiến chim sa,
Êm đềm tiếng ngọc, mặn mà lời hoa,
Mái chèo theo cánh tay ngà
Lướt trên mặt nước loang ra sóng vàng,
Sóng đưa hành khách sang ngang
Một vùng sông nước mơ màng thăng hoa.
*
Sáng nay sư phải đi xa
Khi sư xuống núi cũng qua đò này,
Tiền đò hành khách nơi đây
Sang sông chỉ phải trao tay một đồng,
Riêng sư khi trả tiền công
Cô đòi sư những hai đồng! Lạ thay!
Ngạc nhiên sư hỏi cô ngay:
“Sao tôi phải trả tiền này gấp đôi?”
Mỉm cười cô khẽ trả lời:
“Sang sông khách đáp đò tôi hàng ngày
Kẻ qua, người lại chốn đây
Nào đâu lạ lẫm như thầy hôm nay,
Thầy vừa đáp chuyến đò này
Lại luôn nhìn ngắm tôi ngay từ đầu
Nên thầy phải trả trước sau
Gấp đôi người khác cũng đâu lạ gì!”
Sợ lôi thôi, cãi làm chi
Sư đành vội trả phứt đi hai đồng.
Chiều về am, phải qua sông
Sư nào dám ngó bóng hồng xinh tươi
Xuống đò ngồi khuất xa rồi
Gầm đầu, cúi mặt xuống nơi lòng đò.
Đò trôi qua bến êm ru
Kỳ này chắc mẩm thầy tu hết phiền.
Nào ngờ khi khách trả tiền
Nhận xong cô lái đò liền cám ơn,
Riêng sư cô khẽ nói thầm:
“Xin thầy trả gấp bốn lần người ta!”
*
Ngạc nhiên sư hỏi cho ra:
“Tại sao buổi sáng tôi qua đò rồi
Cô đòi tôi trả gấp đôi
Nói rằng tôi lỗi vì ngồi ngắm cô,
Chiều nay suốt lúc qua đò
Tôi đâu liếc mắt nhìn cô chút nào
Lòng đò tôi cứ trông vào
Cô đòi gấp bốn! Tại sao lạ đời?”
Nghiêm trang cô lái trả lời:
“Sáng nay thầy chỉ nhìn nơi phía ngoài
Nhìn bằng cặp mắt thường thôi,
Chiều nay thầy lại nhìn tôi toàn phần
Không bằng mắt, mà bằng Tâm
Tâm nhìn khắp cả châu thân trong ngoài
Cớ sao thầy lại kêu nài
Lời tôi nói vậy có sai đâu nào!”
*
Sóng vàng chợt vỗ dạt dào
Sư nghe vừa dứt bỗng đâu bật cười
Hình như đã ngộ thêm rồi
Ngước trông sóng nước êm trôi dập dình
Quay nhìn cô lái đò xinh
Cô đà biến mất bóng hình còn đâu!
Kể từ ngày đó về sau
Chỉ còn bà lão bạc đầu mà thôi
Mái chèo bà lão ngược xuôi,
Con đò lờ lững đưa người sang sông.
*
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
(thi hóa phỏng theo bản văn xuôi trong
Truyện Cổ Phật Giáo)
Photo: Quang Nguyen Vinh / Pexels

BÀI MỚI

• Mời đọc Nguyệt San Chánh Pháp số 173, tháng 4, 2026April 1, 2026
  Tháng 4, nhớ lại một thời lênh đênh trên sóng cả Thái Bình. Ai từng trải nghiệm những giây phút sinh-tử hãi hùng ấy, còn nhớ chăng, vì sao ta được an ổn và còn được hít thở không khí tự do hôm nay?
• Vũ Trụ Không Tận Cùng/ Hoàng Thục UyênApril 1, 2026
  Chung quanh ta cảnh thiên nhiên vô tận / Biển, sông, hồ và rừng núi chập chùng / Giác ngộ Chân Lý Một Là Tất Cả / Tất Cả Là Một trong Vũ Trụ không tận cùng.
• Những Phái Thiền Không Phải Của Đạo Phật/ HT Thanh TừMarch 30, 2026
  Lúc đó tôi bị bệnh sốt rét. Thấy tôi lên cơn trùm mền, ông cười nói, “Tu gì bệnh hoạn hoài, tôi tu không có bệnh.” Nghe nói tôi cũng ham, liền hỏi ông tu ra sao, ông nói tu theo pháp luyện tinh hóa khí, luyện khí hóa thần này sẽ giúp cho thân thể khỏe mạnh. Mỗi lần ông ngồi thiền đầu cứ lắc lư.
• Đi Tu Không Bình Yên Như Bạn Nghĩ/ Thích Thiện NhẫnMarch 26, 2026
  Một ngôi chùa nghèo mà ở đó có hướng dẫn tu tập theo Chánh Pháp, có giới luật, tu tập ở đó có kết quả thì dù chùa đó có nghèo cũng ráng mà nương theo tu tập. Còn ở chùa to Phật lớn mà ở đó không có hướng dẫn mình tu tập, không có giới hạnh thì dù chùa đó có giàu cũng không nên ở.
• Niệm Phật A Di Đà, Con Đường Đơn Giản Đến An Lạc/ Lương Tiến HiệpMarch 24, 2026
  Điều đặc biệt của pháp môn này là tính phổ quát và dễ thực hành của nó. Bất kể bạn là ai, đang ở đâu, làm gì, giàu hay nghèo, già hay trẻ, bạn đều có thể thực hành niệm Phật. Sáng sớm thức dậy, khi đang làm việc, lúc đi đường hay trước khi đi ngủ – mọi thời điểm đều là cơ hội để ta nhớ đến và niệm danh hiệu của Đức Phật A Di Đà.