Ngày xưa có vị tỳ kheo
Cất am sườn núi cheo leo non ngàn
Lánh xa bụi bặm trần gian
Một lòng thiền định, đạo vàng chuyên tu
Nơi đây thanh tịnh bốn mùa
Trăng soi suối ngọc, gió lùa cửa không.
Dưới chân núi có con sông
Có đò đưa khách bềnh bồng sang ngang.
Mỗi lần có dịp hạ san
Để đi hóa độ xóm làng đó đây
Thời sư phải đáp đò này
Con đò độc nhất ngày ngày lại qua,
Lái đò là một lão bà
Tay chèo còn khỏe, tuy già vẫn vui.
*
Một hôm hành khách tới nơi
Ngạc nhiên nào thấy tăm hơi bà già
Thay vào là một dáng hoa
Một cô thiếu nữ mặn mà xinh tươi
Duyên nét mặt, đẹp nụ cười
Hỏi ra mới biết là người phương xa
Tới đây xin với lão bà
Trước là ở trọ, sau là tiếp tay
Giúp bà đưa khách sông này
Bà nhìn người đẹp nhận ngay chẳng từ.
*
Thế rồi trên bến sông xưa
Khách sang đò bỗng sớm trưa rộn ràng
Thăm sư, lễ Phật, viếng am
Ngắm phong cảnh đẹp thênh thang hữu tình
Ngắm thêm cô lái đò xinh
Dáng người yểu điệu, thân hình thướt tha
Khiến cá lặn, khiến chim sa,
Êm đềm tiếng ngọc, mặn mà lời hoa,
Mái chèo theo cánh tay ngà
Lướt trên mặt nước loang ra sóng vàng,
Sóng đưa hành khách sang ngang
Một vùng sông nước mơ màng thăng hoa.
*
Sáng nay sư phải đi xa
Khi sư xuống núi cũng qua đò này,
Tiền đò hành khách nơi đây
Sang sông chỉ phải trao tay một đồng,
Riêng sư khi trả tiền công
Cô đòi sư những hai đồng! Lạ thay!
Ngạc nhiên sư hỏi cô ngay:
“Sao tôi phải trả tiền này gấp đôi?”
Mỉm cười cô khẽ trả lời:
“Sang sông khách đáp đò tôi hàng ngày
Kẻ qua, người lại chốn đây
Nào đâu lạ lẫm như thầy hôm nay,
Thầy vừa đáp chuyến đò này
Lại luôn nhìn ngắm tôi ngay từ đầu
Nên thầy phải trả trước sau
Gấp đôi người khác cũng đâu lạ gì!”
Sợ lôi thôi, cãi làm chi
Sư đành vội trả phứt đi hai đồng.
Chiều về am, phải qua sông
Sư nào dám ngó bóng hồng xinh tươi
Xuống đò ngồi khuất xa rồi
Gầm đầu, cúi mặt xuống nơi lòng đò.
Đò trôi qua bến êm ru
Kỳ này chắc mẩm thầy tu hết phiền.
Nào ngờ khi khách trả tiền
Nhận xong cô lái đò liền cám ơn,
Riêng sư cô khẽ nói thầm:
“Xin thầy trả gấp bốn lần người ta!”
*
Ngạc nhiên sư hỏi cho ra:
“Tại sao buổi sáng tôi qua đò rồi
Cô đòi tôi trả gấp đôi
Nói rằng tôi lỗi vì ngồi ngắm cô,
Chiều nay suốt lúc qua đò
Tôi đâu liếc mắt nhìn cô chút nào
Lòng đò tôi cứ trông vào
Cô đòi gấp bốn! Tại sao lạ đời?”
Nghiêm trang cô lái trả lời:
“Sáng nay thầy chỉ nhìn nơi phía ngoài
Nhìn bằng cặp mắt thường thôi,
Chiều nay thầy lại nhìn tôi toàn phần
Không bằng mắt, mà bằng Tâm
Tâm nhìn khắp cả châu thân trong ngoài
Cớ sao thầy lại kêu nài
Lời tôi nói vậy có sai đâu nào!”
*
Sóng vàng chợt vỗ dạt dào
Sư nghe vừa dứt bỗng đâu bật cười
Hình như đã ngộ thêm rồi
Ngước trông sóng nước êm trôi dập dình
Quay nhìn cô lái đò xinh
Cô đà biến mất bóng hình còn đâu!
Kể từ ngày đó về sau
Chỉ còn bà lão bạc đầu mà thôi
Mái chèo bà lão ngược xuôi,
Con đò lờ lững đưa người sang sông.
*
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
(thi hóa phỏng theo bản văn xuôi trong
Truyện Cổ Phật Giáo)
Photo: Quang Nguyen Vinh / Pexels

BÀI MỚI

• Chiếc Giỏ/ Herbert J. ManghamMay 12, 2026
  Ban đầu bà Buhler nói với ông ấy rằng nhà không còn phòng cho thuê, nhưng khi ông bắt đầu rời đi, bà nghĩ tới căn phòng nhỏ dưới hầm mà bà có thể cho ông ta thuê và có thêm chút tiền. Ông quay lại khi nghe bà gọi. “Tôi còn một phòng có thể cho ông thuê,” bà nói, “nhưng phòng rất nhỏ và nằm trong tầng  hầm. Tôi sẽ có giá đặc biệt cho ông, nếu ông chịu đi xuống dưới hầm và xem thử ông có muốn nó không.”
• Lễ Vesak, Thắp Ánh Sáng Chánh Niệm Để Biết Tâm Đang Ở Cõi Nào/ Sư Định GiớiMay 9, 2026
  Thân người nhưng tâm súc sinh thì kiếp người đó khác gì một kiếp súc sinh. Ăn no ngủ kỹ, hưởng thụ đầy đủ mà không biết mình đang ở đâu trong vòng sinh tử, đó là lãng phí lớn nhất mà một con người có thể làm với kiếp người quý giá của mình.
• Buông, Ở Giữa/ thơ Lê ĐinMay 8, 2026
  Chùa trên núi, nhưng núi ở lững lơ / Trên hay dưới, ở giữa thì thênh thang / Mong gặp sư, nhưng sư lại đi vắng…
• Mời thưởng thức ca khúc ‘Mỗi Ngày Một Niềm Vui’/ thơ Hoàng Thục Uyên, nhạc Lê Minh SơnMay 7, 2026
  Buổi sớm mai khi mặt trời còn ngủ / Tiếng chim non đã ríu rít trên cành / Những nụ hoa, còn bé nhỏ mong manh / Cùng cỏ cây, đang đón chờ tia nắng / Nhẹ nhàng thay, khi Tâm mình rỗng lặng / Niềm an vui đang ngự trị trong lòng / Tâm giờ đây nhẹ bỗng tựa hư không…
• Kính Mời Quý Phật Tử Dự Tiệc Chay Gây Quỹ Duy Trì Chùa Hương SenMay 5, 2026
  Tiệc Chay Văn Nghệ-Ngày Hội Sách Phật Giáo Cộng Đồng-và Giới Thiệu Pháp Bảo 140 tác phẩm của Chùa Hương Sen. Thời gian: 5:00 chiều – 9:00 tối Chủ Nhật, ngày 06/09/2026 (DL). Địa điểm: Diamond Seafood Palace 3, 6731 Westminster Blvd. #122, Westminster, CA 92683