Ngày xưa có vị tỳ kheo
Cất am sườn núi cheo leo non ngàn
Lánh xa bụi bặm trần gian
Một lòng thiền định, đạo vàng chuyên tu
Nơi đây thanh tịnh bốn mùa
Trăng soi suối ngọc, gió lùa cửa không.
Dưới chân núi có con sông
Có đò đưa khách bềnh bồng sang ngang.
Mỗi lần có dịp hạ san
Để đi hóa độ xóm làng đó đây
Thời sư phải đáp đò này
Con đò độc nhất ngày ngày lại qua,
Lái đò là một lão bà
Tay chèo còn khỏe, tuy già vẫn vui.
*
Một hôm hành khách tới nơi
Ngạc nhiên nào thấy tăm hơi bà già
Thay vào là một dáng hoa
Một cô thiếu nữ mặn mà xinh tươi
Duyên nét mặt, đẹp nụ cười
Hỏi ra mới biết là người phương xa
Tới đây xin với lão bà
Trước là ở trọ, sau là tiếp tay
Giúp bà đưa khách sông này
Bà nhìn người đẹp nhận ngay chẳng từ.
*
Thế rồi trên bến sông xưa
Khách sang đò bỗng sớm trưa rộn ràng
Thăm sư, lễ Phật, viếng am
Ngắm phong cảnh đẹp thênh thang hữu tình
Ngắm thêm cô lái đò xinh
Dáng người yểu điệu, thân hình thướt tha
Khiến cá lặn, khiến chim sa,
Êm đềm tiếng ngọc, mặn mà lời hoa,
Mái chèo theo cánh tay ngà
Lướt trên mặt nước loang ra sóng vàng,
Sóng đưa hành khách sang ngang
Một vùng sông nước mơ màng thăng hoa.
*
Sáng nay sư phải đi xa
Khi sư xuống núi cũng qua đò này,
Tiền đò hành khách nơi đây
Sang sông chỉ phải trao tay một đồng,
Riêng sư khi trả tiền công
Cô đòi sư những hai đồng! Lạ thay!
Ngạc nhiên sư hỏi cô ngay:
“Sao tôi phải trả tiền này gấp đôi?”
Mỉm cười cô khẽ trả lời:
“Sang sông khách đáp đò tôi hàng ngày
Kẻ qua, người lại chốn đây
Nào đâu lạ lẫm như thầy hôm nay,
Thầy vừa đáp chuyến đò này
Lại luôn nhìn ngắm tôi ngay từ đầu
Nên thầy phải trả trước sau
Gấp đôi người khác cũng đâu lạ gì!”
Sợ lôi thôi, cãi làm chi
Sư đành vội trả phứt đi hai đồng.
Chiều về am, phải qua sông
Sư nào dám ngó bóng hồng xinh tươi
Xuống đò ngồi khuất xa rồi
Gầm đầu, cúi mặt xuống nơi lòng đò.
Đò trôi qua bến êm ru
Kỳ này chắc mẩm thầy tu hết phiền.
Nào ngờ khi khách trả tiền
Nhận xong cô lái đò liền cám ơn,
Riêng sư cô khẽ nói thầm:
“Xin thầy trả gấp bốn lần người ta!”
*
Ngạc nhiên sư hỏi cho ra:
“Tại sao buổi sáng tôi qua đò rồi
Cô đòi tôi trả gấp đôi
Nói rằng tôi lỗi vì ngồi ngắm cô,
Chiều nay suốt lúc qua đò
Tôi đâu liếc mắt nhìn cô chút nào
Lòng đò tôi cứ trông vào
Cô đòi gấp bốn! Tại sao lạ đời?”
Nghiêm trang cô lái trả lời:
“Sáng nay thầy chỉ nhìn nơi phía ngoài
Nhìn bằng cặp mắt thường thôi,
Chiều nay thầy lại nhìn tôi toàn phần
Không bằng mắt, mà bằng Tâm
Tâm nhìn khắp cả châu thân trong ngoài
Cớ sao thầy lại kêu nài
Lời tôi nói vậy có sai đâu nào!”
*
Sóng vàng chợt vỗ dạt dào
Sư nghe vừa dứt bỗng đâu bật cười
Hình như đã ngộ thêm rồi
Ngước trông sóng nước êm trôi dập dình
Quay nhìn cô lái đò xinh
Cô đà biến mất bóng hình còn đâu!
Kể từ ngày đó về sau
Chỉ còn bà lão bạc đầu mà thôi
Mái chèo bà lão ngược xuôi,
Con đò lờ lững đưa người sang sông.
*
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
(thi hóa phỏng theo bản văn xuôi trong
Truyện Cổ Phật Giáo)
Photo: Quang Nguyen Vinh / Pexels

BÀI MỚI

• Mời Nghe Chuyện Halloween: Sương Mù Từ Cõi ÂmOctober 22, 2026
  Ban đầu nó xuất hiện như một tấm mền mỏng màu xám bám vào mặt đất bên trên những nấm mộ. Rồi nó bắt đầu bay lên, mỗi lúc một cao hơn. Một luồng gió có lẽ từ âm giới  đã thổi vào màn sương mù, biến nó thành những cuộn mây lớn, tách rời nhau rồi lại nối vào nhau thành một khối lớn hơn nữa.
• Chiếc Muỗng Kochi/ Chơn Hiền TuệOctober 21, 2026
  Tôi kể chuyện này mong độc giả báo Tinh Tấn đọc cho vui nhưng cũng để nhắc mình là chiếc muỗng nhỏ xíu đã dạy tôi muốn bớt phiền não phải ráng thực hành chánh niệm và tiêu trừ si mê tham ái trong mỗi giây phút.
• Đường Đi, Lối Về/ Nhuận HùngOctober 18, 2026
  Trên đời này, có những con đường ta đi bằng đôi chân, và cũng có những con đường chỉ có thể đi bằng sự tỉnh thức của tâm hồn mà thôi. Đường đi thường hướng ta ra phía trước, về những miền đất chưa biết đến, hay những ước vọng chưa thành. Còn lối về lại đưa ta trở về với chính mình, nơi bình yên mà nó đã đứng đó từ rất lâu, chỉ vì ta mải miết kiếm tìm nên không nhận ra được.
• Trong Rừng An Tĩnh/ TK Vĩnh HữuOctober 18, 2026
  Theo lời kể của chư Tăng Ni, được biết thủ bút trên vách ván gỗ thiền am mà Hòa Thượng Tuệ Sỹ đã cảm khái ghi lại trong tháng ngày tĩnh cư ở hòn Cộ Ghe, Diên Lâm, Diên Khánh có câu thơ: “Năm chầy đá ngủ lòng khe / Lưng trời cánh hạc đi về hoàng hôn”.
• Tinh Tấn Hôm Nay: Tưởng Niệm Thầy Đăng PhápOctober 16, 2026
  Để tưởng niệm với lòng thành kính đối với Thượng Tọa Thích Đăng Pháp, vị Thầy khai sơn Thiền Viện Chân Nguyên, vừa viên tịch ngày 2 tháng 10, 2026, trụ thế 85 năm, chúng tôi đã thâu âm bài viết “Vài Giờ Với Thầy Đăng Pháp” của Hoàng Mai Đạt, với sự hỗ trợ của trí khôn AI tạo ra các giọng nói thay cho người thật, kể cả giọng của Ôn Chân Nguyên. Bài này đã được đăng báo Tinh Tấn Magazine tháng 8 năm 2018. Xin chia sẻ bài viết cùng quý độc giả, và kính nguyện Giác Linh Thầy Đăng Pháp được Cao Đăng Phật Quốc, Thượng Phẩm Thượng Sanh. Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật.