Ngày xưa có vị tỳ kheo
Cất am sườn núi cheo leo non ngàn
Lánh xa bụi bặm trần gian
Một lòng thiền định, đạo vàng chuyên tu
Nơi đây thanh tịnh bốn mùa
Trăng soi suối ngọc, gió lùa cửa không.
Dưới chân núi có con sông
Có đò đưa khách bềnh bồng sang ngang.
Mỗi lần có dịp hạ san
Để đi hóa độ xóm làng đó đây
Thời sư phải đáp đò này
Con đò độc nhất ngày ngày lại qua,
Lái đò là một lão bà
Tay chèo còn khỏe, tuy già vẫn vui.
*
Một hôm hành khách tới nơi
Ngạc nhiên nào thấy tăm hơi bà già
Thay vào là một dáng hoa
Một cô thiếu nữ mặn mà xinh tươi
Duyên nét mặt, đẹp nụ cười
Hỏi ra mới biết là người phương xa
Tới đây xin với lão bà
Trước là ở trọ, sau là tiếp tay
Giúp bà đưa khách sông này
Bà nhìn người đẹp nhận ngay chẳng từ.
*
Thế rồi trên bến sông xưa
Khách sang đò bỗng sớm trưa rộn ràng
Thăm sư, lễ Phật, viếng am
Ngắm phong cảnh đẹp thênh thang hữu tình
Ngắm thêm cô lái đò xinh
Dáng người yểu điệu, thân hình thướt tha
Khiến cá lặn, khiến chim sa,
Êm đềm tiếng ngọc, mặn mà lời hoa,
Mái chèo theo cánh tay ngà
Lướt trên mặt nước loang ra sóng vàng,
Sóng đưa hành khách sang ngang
Một vùng sông nước mơ màng thăng hoa.
*
Sáng nay sư phải đi xa
Khi sư xuống núi cũng qua đò này,
Tiền đò hành khách nơi đây
Sang sông chỉ phải trao tay một đồng,
Riêng sư khi trả tiền công
Cô đòi sư những hai đồng! Lạ thay!
Ngạc nhiên sư hỏi cô ngay:
“Sao tôi phải trả tiền này gấp đôi?”
Mỉm cười cô khẽ trả lời:
“Sang sông khách đáp đò tôi hàng ngày
Kẻ qua, người lại chốn đây
Nào đâu lạ lẫm như thầy hôm nay,
Thầy vừa đáp chuyến đò này
Lại luôn nhìn ngắm tôi ngay từ đầu
Nên thầy phải trả trước sau
Gấp đôi người khác cũng đâu lạ gì!”
Sợ lôi thôi, cãi làm chi
Sư đành vội trả phứt đi hai đồng.
Chiều về am, phải qua sông
Sư nào dám ngó bóng hồng xinh tươi
Xuống đò ngồi khuất xa rồi
Gầm đầu, cúi mặt xuống nơi lòng đò.
Đò trôi qua bến êm ru
Kỳ này chắc mẩm thầy tu hết phiền.
Nào ngờ khi khách trả tiền
Nhận xong cô lái đò liền cám ơn,
Riêng sư cô khẽ nói thầm:
“Xin thầy trả gấp bốn lần người ta!”
*
Ngạc nhiên sư hỏi cho ra:
“Tại sao buổi sáng tôi qua đò rồi
Cô đòi tôi trả gấp đôi
Nói rằng tôi lỗi vì ngồi ngắm cô,
Chiều nay suốt lúc qua đò
Tôi đâu liếc mắt nhìn cô chút nào
Lòng đò tôi cứ trông vào
Cô đòi gấp bốn! Tại sao lạ đời?”
Nghiêm trang cô lái trả lời:
“Sáng nay thầy chỉ nhìn nơi phía ngoài
Nhìn bằng cặp mắt thường thôi,
Chiều nay thầy lại nhìn tôi toàn phần
Không bằng mắt, mà bằng Tâm
Tâm nhìn khắp cả châu thân trong ngoài
Cớ sao thầy lại kêu nài
Lời tôi nói vậy có sai đâu nào!”
*
Sóng vàng chợt vỗ dạt dào
Sư nghe vừa dứt bỗng đâu bật cười
Hình như đã ngộ thêm rồi
Ngước trông sóng nước êm trôi dập dình
Quay nhìn cô lái đò xinh
Cô đà biến mất bóng hình còn đâu!
Kể từ ngày đó về sau
Chỉ còn bà lão bạc đầu mà thôi
Mái chèo bà lão ngược xuôi,
Con đò lờ lững đưa người sang sông.
*
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
(thi hóa phỏng theo bản văn xuôi trong
Truyện Cổ Phật Giáo)
Photo: Quang Nguyen Vinh / Pexels

BÀI MỚI

• Cuộc Hội Ngộ Đầy Xúc Động Sau 30 Năm/ LM Trần Công VangSeptember 11, 2026
  Thật là một cuộc hội ngộ vui mừng và đầy xúc động sau ba thập niên! Tôi gặp Thượng Tọa Thích Nguyên Chơn lần đầu vào năm 1993 tại Trại Cấm High Island, Hồng Kông, nơi tôi đã phục vụ, giữa hàng ngàn Thuyền Nhân Việt Nam đang phải đối diện với một tương lai đầy bất định. Sau khi không được công nhận quy chế tị nạn, Thượng Tọa bị hồi hương về Việt Nam năm 1996. Đến năm 1998, sau một tiến trình thanh lọc khác, Thượng Tọa được chấp thuận sang Hoa Kỳ định cư.
• Cúng Dường Tam Bảo/ Tâm Không Vĩnh HữuSeptember 10, 2026
  Mấy cái Ban Bệ gìn giữ bảo vệ chùa chiền, hộ pháp hộ tự đều rất đáng quý, đáng trân trọng và tán dương phước đức. Nhưng quý Ban đó dù có đông đảo thành viên cư sĩ, Phật tử thuần thành với học hàm học vị lấp lánh le lói cũng không thể cao quý bằng một vị Tăng hoặc Ni tài đức viên dung, đạo hạnh sáng ngời được. Và, ngưỡng mong quý Ban đó hãy buông bỏ, gột rửa những gì mà bao lâu nay mình cứ khư khư khăng khăng cho là “chùa của tôi, chùa của chúng tôi, chùa của làng tôi”, rồi cứ ôm ghì lại để quản lý chặt chẽ, kiểm soát nghiêm minh với những nội quy điều lệ khô cứng và lạnh lùng như của đời sống tục phàm.
• Tiệc Chay Gây Quỹ Trùng Tu Chùa Hương Sen, Perris/ Kiều Mỹ DuyênSeptember 10, 2026
  Chiều Chủ Nhật, ngày 6 tháng 9, Ni Sư Giới Hương đã tổ chức tiệc chay gây quỹ để trùng tu và hộ trì Chùa Hương Sen. Mọi sự phát tâm cúng dường xin gửi về địa chỉ chùa Hương Sen hoặc Zelle: Huong Sen Buddhist Temple, 951-616-8620.
• Lễ Vu Lan Tại Các Chùa Ở Quận Cam: Khánh Hỷ, Liên Hoa, Diệu Pháp Liên Hoa, Đạo Tràng Nhân Quả, Tổ Đình Minh Đăng Quang, Hải Đức, Bảo QuangSeptember 8, 2026
  Lễ Vu Lan, mùa báo hiếu. Ai còn ông bà, cha mẹ thì đi chùa cầu cho ông bà, cha mẹ mình được bình yên, không còn ông bà, cha mẹ thì cầu nguyện cho ông bà, cha mẹ được về Cõi Cực Lạc. Mùa lễ Vu Lan năm nay ở Orange County, trời nóng như lửa, nhưng đồng hương Phật tử vẫn đi chùa, vẫn cầu nguyện một cách chân thành cho người thân yêu của mình.
• Thomas Cleary, Một Nhịp Cầu Nối Đông-Tây Phật GiáoSeptember 6, 2026
  Ông Thomas sống một cuộc đời thầm lặng, hầu như tách ra khỏi các thể chế tôn giáo và sự chú ý của công chúng. Tuy nhiên, thông qua hàng ngàn trang dịch thuật, bình luận và các công trình nghiên cứu, ông đã trở thành một trong những nhịp cầu vĩ đại kết nối Á Đông và Tây Phương.