Ngày xưa có vị tỳ kheo
Cất am sườn núi cheo leo non ngàn
Lánh xa bụi bặm trần gian
Một lòng thiền định, đạo vàng chuyên tu
Nơi đây thanh tịnh bốn mùa
Trăng soi suối ngọc, gió lùa cửa không.
Dưới chân núi có con sông
Có đò đưa khách bềnh bồng sang ngang.
Mỗi lần có dịp hạ san
Để đi hóa độ xóm làng đó đây
Thời sư phải đáp đò này
Con đò độc nhất ngày ngày lại qua,
Lái đò là một lão bà
Tay chèo còn khỏe, tuy già vẫn vui.
*
Một hôm hành khách tới nơi
Ngạc nhiên nào thấy tăm hơi bà già
Thay vào là một dáng hoa
Một cô thiếu nữ mặn mà xinh tươi
Duyên nét mặt, đẹp nụ cười
Hỏi ra mới biết là người phương xa
Tới đây xin với lão bà
Trước là ở trọ, sau là tiếp tay
Giúp bà đưa khách sông này
Bà nhìn người đẹp nhận ngay chẳng từ.
*
Thế rồi trên bến sông xưa
Khách sang đò bỗng sớm trưa rộn ràng
Thăm sư, lễ Phật, viếng am
Ngắm phong cảnh đẹp thênh thang hữu tình
Ngắm thêm cô lái đò xinh
Dáng người yểu điệu, thân hình thướt tha
Khiến cá lặn, khiến chim sa,
Êm đềm tiếng ngọc, mặn mà lời hoa,
Mái chèo theo cánh tay ngà
Lướt trên mặt nước loang ra sóng vàng,
Sóng đưa hành khách sang ngang
Một vùng sông nước mơ màng thăng hoa.
*
Sáng nay sư phải đi xa
Khi sư xuống núi cũng qua đò này,
Tiền đò hành khách nơi đây
Sang sông chỉ phải trao tay một đồng,
Riêng sư khi trả tiền công
Cô đòi sư những hai đồng! Lạ thay!
Ngạc nhiên sư hỏi cô ngay:
“Sao tôi phải trả tiền này gấp đôi?”
Mỉm cười cô khẽ trả lời:
“Sang sông khách đáp đò tôi hàng ngày
Kẻ qua, người lại chốn đây
Nào đâu lạ lẫm như thầy hôm nay,
Thầy vừa đáp chuyến đò này
Lại luôn nhìn ngắm tôi ngay từ đầu
Nên thầy phải trả trước sau
Gấp đôi người khác cũng đâu lạ gì!”
Sợ lôi thôi, cãi làm chi
Sư đành vội trả phứt đi hai đồng.
Chiều về am, phải qua sông
Sư nào dám ngó bóng hồng xinh tươi
Xuống đò ngồi khuất xa rồi
Gầm đầu, cúi mặt xuống nơi lòng đò.
Đò trôi qua bến êm ru
Kỳ này chắc mẩm thầy tu hết phiền.
Nào ngờ khi khách trả tiền
Nhận xong cô lái đò liền cám ơn,
Riêng sư cô khẽ nói thầm:
“Xin thầy trả gấp bốn lần người ta!”
*
Ngạc nhiên sư hỏi cho ra:
“Tại sao buổi sáng tôi qua đò rồi
Cô đòi tôi trả gấp đôi
Nói rằng tôi lỗi vì ngồi ngắm cô,
Chiều nay suốt lúc qua đò
Tôi đâu liếc mắt nhìn cô chút nào
Lòng đò tôi cứ trông vào
Cô đòi gấp bốn! Tại sao lạ đời?”
Nghiêm trang cô lái trả lời:
“Sáng nay thầy chỉ nhìn nơi phía ngoài
Nhìn bằng cặp mắt thường thôi,
Chiều nay thầy lại nhìn tôi toàn phần
Không bằng mắt, mà bằng Tâm
Tâm nhìn khắp cả châu thân trong ngoài
Cớ sao thầy lại kêu nài
Lời tôi nói vậy có sai đâu nào!”
*
Sóng vàng chợt vỗ dạt dào
Sư nghe vừa dứt bỗng đâu bật cười
Hình như đã ngộ thêm rồi
Ngước trông sóng nước êm trôi dập dình
Quay nhìn cô lái đò xinh
Cô đà biến mất bóng hình còn đâu!
Kể từ ngày đó về sau
Chỉ còn bà lão bạc đầu mà thôi
Mái chèo bà lão ngược xuôi,
Con đò lờ lững đưa người sang sông.
*
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
(thi hóa phỏng theo bản văn xuôi trong
Truyện Cổ Phật Giáo)
Photo: Quang Nguyen Vinh / Pexels

BÀI MỚI

• Nói Là/ Đồng PhúcJune 23, 2026
  Nói là nhà văn mà không biết viết / Nói làm thơ mà không biết gieo vần / Là người tu chưa hiểu đạo / Là người sống chẳng biết thở / Nói là thương nhưng…
• HT Sakya Minh-Quang Giảng Về Tình Cha Nhân Ngày Father’s DayJune 21, 2026
  Hòa Thượng Sakya Minh-Quang giảng về Tình Cha nhân ngày Father’s Day tại Như Lai Thiền Tự, San Diego, California, Chủ Nhật ngày 21 tháng 6, 2026.
• Con Đường Đúng Hướng/ Chơn HữuJune 20, 2026
  Không một nơi nào trong dải ngân hà bao la này tràn trề nhựa sống như ngôi nhà Trái Đất–nơi có tiếng gió thì thầm qua cây lá, có giọt sương mai tinh khôi nghiêng mình hứng ánh bình minh. Bản chất của sự ngóng trông chỉ là trò chơi của tâm trí, khiến ta mãi đuổi theo ảo ảnh mông lung mà bỏ quên báu vật ngay dưới chân mình.
• Mời nghe ‘Gieo Nhân Lành’ / Thơ Hoàng Thục Uyên – Nhạc Lê Minh SơnJune 20, 2026
  Đến đi một cuộc rong chơi / Ta mong để lại cho đời Hương Hoa / Đường trần trăm hướng bôn ba / Duyên sanh, duyên diệt như là phù vân / Gieo nhân tốt đẹp xa gần / Thuận duyên ưu ái, góp công cho đời. Dù trên vạn nẻo đường trần An vui hạnh phúc chẳng gần chẳng xa
• Vì Sao Tôi Tu/ Pháp QuangJune 19, 2026
  Nhưng điều làm tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải chỉ là cái chết. Mà là cái cảm giác: hình như mình đã sống đi sống lại cùng một kiểu đau khổ đó quá nhiều lần rồi. Đời này chạy theo cái này. Đời sau lại tiếp tục chạy theo cái khác. Chỉ đổi một cái tên.