Bài THÍCH NHUẬN HÙNG

Nhân dịp giúp tôi về thăm Thầy Tổ ở Việt Nam sau hơn ba mươi năm xa cách, các em tôi kèm thêm chuyến hành hương Tứ Đại Danh Sơn Phật Giáo tại Trung Quốc; thời gian vỏn vẹn bảy ngày. Cảnh trí Trung Quốc khác hẳn với những gì xưa nay tôi đã đọc trên sách vở. Tôi đến nhiều nơi nhưng chọn Cửu Hoa Sơn để diễn đạt.

Nơi ấy bao la hùng vĩ, quá tuyệt vời như bức tranh thủy mạc. Đúng như câu nói của người Trung Quốc: “Một ngọn núi nổi tiếng không phải vì chiều cao mà vì sự linh thiêng,” Nơi đây không những có phong cảnh đẹp, thiên nhiên hữu tình như một bức tranh lộng lẫy mà còn có vô số chùa chiền cổ xưa, có tuổi đời lên đến cả ngàn năm. Công trình kiến trúc người xưa để lại thật đáng ngưỡng mộ.

Cửu Hoa Sơn (Jiuhua Shan) được tổ chức thế giới UNESCO công nhận là di sản văn hóa thiên nhiên của nhân loại. Dù đi hành hương hay đến du lịch, địa điểm này cho du khách những phút giây đắm chìm trong khung cảnh thiên nhiên rất ấn tượng cũng như hiểu thêm về Văn Hóa Phật Giáo Trung Hoa.

Nhiều tài liệu cho biết Cửu Hoa Sơn theo nghĩa đen là “đỉnh chín hoa sen” được đặt tên theo chín đỉnh cao nhất trong số 99 đỉnh ở khu vực núi non này.

Có tài liệu ghi rằng:

Theo lịch sử, đã ghi chép lại vào năm 719 trước Công nguyên, có một vị hoàng tử nước Tân La (Nam Hàn ngày nay), tên là Kim Kiều Giác xuất gia từ nhỏ. Vì nghe danh của ngài Huyền Trang nên Kim Kiều Giác quyết định đến Trung Quốc vào thời Đường Huyền Tông, lên Cửu Hoa Sơn tu hành. Sau đó xây chùa thu nạp nhiều tín đồ, dần Cửu Hoa Sơn thành một Thánh địa Phật Giáo cực thịnh đương thời.

Núi Cửu Hoa bao gồm năm khu danh lam thắng cảnh chính: Hóa Thành tự, Vạn Niên tự, Kỳ Viên tự, Địa Tạng thiền tự, đỉnh Thiên Thai…

Ai đã từng đi qua muôn dặm đường đời, từng nhìn thấy những dòng sông cuộn chảy, những cánh đồng trải dài đến tận chân trời, từng nghe tiếng gió kể chuyện trên những vùng đất xa xôi. Nhưng trong lòng ta vẫn luôn có một nỗi mong cầu: tìm một nơi mà tâm hồn có thể rời khỏi bụi trần, tìm một cõi bình yên giữa nhân gian đầy biến động.

Sau 75 năm khổ luyện tu hành, năm 99 tuổi, Kiều Kim Giác bỗng nghe một tiếng gọi mơ hồ thì biết mình sắp chết liền gọi đệ tử đến dặn dò, rồi ngồi vào trong chum mà viên tịch. Ba năm sau, đệ tử mở nắp chum ra để an táng, thấy da thịt vẫn còn nguyên, sắc diện hồng hào như khi còn sống, khi nhấc ra thì các khớp xương dao động thành tiếng lách cách. Phật giáo bảo đó là Bồ-tát truyền thế bèn đem thi thể đặt vào trong tháp, gọi tháp là Địa Tạng Nhục Thân tháp.

Người đời truyền rằng, nơi phương Đông có một ngọn linh sơn mang tên Cửu Hoa Sơn. Nơi ấy mây trắng quanh năm ôm lấy đỉnh núi, tiếng chuông chùa hòa cùng tiếng suối, và có bóng dáng của Địa Tạng Vương Bồ Tát luôn che chở chúng sinh. Với lòng hướng về cảnh giới thanh tịnh ấy, ta khoác áo lữ hành, mang theo một cây gậy trúc, bước vào con đường tìm kiếm miền đất trong mộng.

Đường lên Cửu Hoa Sơn quanh co giữa những vách đá cổ xưa. Mỗi bước chân đi qua, ta cảm thấy như đang rời xa cõi tục. Những hàng thông già đứng im trong sương sớm, cành lá khẽ lay như đang chào đón người khách phương xa. Mây từ thung lũng bay lên, nhẹ nhàng phủ quanh thân núi, khiến ta có cảm giác mình đang bước giữa chốn bồng lai.

Khi mặt trời vừa hé sáng, cả Cửu Hoa Sơn bừng tỉnh trong ánh vàng dịu nhẹ. Những mái chùa cổ thấp thoáng sau màn mây, những bậc đá phủ rêu dẫn lối lên nơi thanh tịnh. Từ xa vọng lại tiếng chuông chùa ngân dài, từng tiếng như đánh thức một góc sâu trong tâm hồn, khiến mọi lo toan dần tan biến.

Ta đi qua những ngôi chùa cổ, cuối cùng dừng chân trước hình ảnh trang nghiêm của Địa Tạng Vương Bồ Tát. Giữa không gian yên lặng của núi rừng, pho tượng Ngài hiện lên với vẻ từ bi và bao dung. Ánh mắt Ngài như nhìn thấu nỗi khổ của chúng sinh, bàn tay Ngài như gửi gắm lời nguyện che chở cho muôn người.

Người đời kể rằng:“Địa Tạng Vương Bồ Tát phát đại nguyện cứu độ chúng sinh, không bỏ lại những ai đang chìm trong khổ đau. Vì vậy, giữa núi non Cửu Hoa Sơn, hình ảnh của Ngài không chỉ là biểu tượng của lòng Từ Bi, mà còn là ngọn đèn soi sáng niềm hy vọng trong lòng mỗi người hành hương.”

Đứng trước Ngài, ta không cầu mong vàng bạc hay danh lợi. Ta chỉ cầu một tâm hồn bình an, một trái tim biết yêu thương và một con đường biết hướng về điều thiện. Trong khoảnh khắc ấy, gió núi nhẹ thổi qua, hương trầm bay lên trong không gian, mây trắng trôi ngang đỉnh núi. Ta chợt hiểu rằng tiên cảnh không phải là nơi xa xôi trên chín tầng mây, mà chính là giây phút lòng người tìm được sự an nhiên.

Đêm xuống trên Cửu Hoa Sơn, trăng sáng phủ bạc lên những mái chùa cổ. Ta ngồi bên hiên đá, lắng nghe tiếng rừng đêm và nhìn những tầng mây trôi chậm dưới chân núi. Cảnh vật ấy đẹp đến mức tưởng như chỉ có trong giấc mộng. Nhưng đây không phải giấc mộng, mà là món quà của đất trời dành cho những ai biết tìm về sự tĩnh lặng.

Ngày rời Cửu Hoa Sơn, ta ngoái nhìn lần cuối. Những đỉnh núi vẫn chìm trong mây trắng, tiếng chuông chùa vẫn vang vọng giữa trời cao, hình ảnh Địa Tạng Vương Bồ Tát vẫn lặng lẽ đứng đó như một lời nhắc nhở về lòng từ bi và sự bao dung.

Ta bước xuống núi, mang theo hành trang nhẹ hơn lúc đến. Bởi thứ ta tìm thấy ở Cửu Hoa Sơn không phải một vùng đất thần tiên bên ngoài thế gian, mà là một khoảng trời bình yên trong chính tâm hồn mình.

Cửu Hoa Sơn – nơi mây gặp núi, nơi lòng người gặp sự thanh tịnh, nơi một kẻ lữ hành giữa nhân gian tìm được ánh sáng dịu dàng của lòng từ bi.

Cổ tích ghi lại rằng: Cửu Hoa Sơn – Dấu chân vị sư giữa mây ngàn!

Thuở xa xưa, khi nhân gian còn chìm trong tiếng chuông chùa và bước chân của những bậc hành giả tìm đường giác ngộ, giữa vùng núi non trùng điệp của đất An Huy có một ngọn linh sơn mang tên Cửu Hoa Sơn.

Ngọn núi ấy quanh năm được mây trắng bao phủ, suối trong len qua khe đá, cổ thụ vươn cành như những vị lão nhân chứng kiến bao đổi thay của thế gian. Người đời truyền rằng, nơi đây không chỉ có cảnh đẹp như chốn tiên cảnh, mà còn là vùng đất hội tụ linh khí, thích hợp cho những người muốn rời xa bụi trần để tìm sự thanh tịnh trong tâm.

Năm ấy, có một vị sư trẻ mang tâm nguyện lớn, vượt qua ngàn dặm đường tìm đến Cửu Hoa Sơn. Ngài không mang theo nhiều hành trang, chỉ có một chiếc áo nâu sờn cũ, một bình nước nhỏ và một lòng thành kính hướng về con đường tu học.

Ngày đầu đặt chân lên núi, vị sư đứng trước biển mây mênh mông, nghe tiếng gió hòa cùng tiếng chim rừng, trong lòng dâng lên cảm giác an nhiên chưa từng có. Ngài chọn một nơi thanh vắng bên sườn núi, dựng một am nhỏ bằng gỗ, lấy suối làm nước uống, lấy cây rừng làm bạn, ngày ngày tụng kinh, thiền định và quán chiếu lòng mình.

Thời gian trôi qua, dấu chân của vị sư dần in trên những bậc đá cổ. Người dân quanh vùng nghe danh tìm đến, không phải để cầu xin điều kỳ lạ, mà để lắng nghe những lời dạy về lòng từ bi, sự nhẫn nại và cách sống thiện lành. Ngôi am nhỏ giữa núi rừng dần trở thành nơi nhiều người tìm về nương tựa tinh thần.

Có những đêm trăng sáng, mây phủ ngang đỉnh núi, vị sư ngồi thiền trước cửa am. Tiếng chuông ngân vang trong thung lũng, ánh trăng soi xuống mái chùa cổ, khiến cả Cửu Hoa Sơn như chìm vào một giấc mộng thanh tịnh. Người đời kể lại rằng, những khoảnh khắc ấy, dường như đất trời cũng lặng im để lắng nghe lời nguyện của người tu hành.

Trải qua bao năm tháng, những dấu tích xưa trên Cửu Hoa Sơn vẫn như còn lưu giữ hơi thở của những bậc tu hành ngày trước. Một bậc đá rêu phong, một gốc thông già, một mái chùa ẩn trong sương cũng có thể gợi nhớ về những con người đã chọn con đường rời xa danh lợi để tìm sự bình yên trong tâm hồn.

Đặc biệt, hình ảnh Địa Tạng Vương Bồ Tát trên Cửu Hoa Sơn luôn nhắc nhở người đời về lòng đại từ đại bi và lời nguyện cứu giúp chúng sinh. Đối với những người tìm đến nơi đây, ngọn núi không chỉ là cảnh đẹp, mà còn là một miền đất thiêng giúp con người soi lại chính mình.

Ngày nay, khi bước lên những con đường cổ của Cửu Hoa Sơn, người lữ khách vẫn có thể cảm nhận như đâu đó còn vang vọng tiếng tụng kinh năm xưa, còn bóng dáng vị sư già ngồi dưới tàng cây, lặng nhìn mây bay qua đỉnh núi.

Bởi có những dấu chân tuy đã khuất theo thời gian, nhưng tinh thần của người tu hành vẫn còn ở lại – hòa vào núi, vào mây, vào tiếng chuông ngân giữa trời cao.

Cửu Hoa Sơn không chỉ lưu giữ vẻ đẹp của thiên nhiên, mà còn lưu giữ những câu chuyện về lòng tin, sự tu tập và hành trình tìm kiếm sự bình an của con người qua bao thế hệ.

Câu chuyện kể tiếp: Giấc mộng của cao tăng nơi Cửu Hoa Sơn

“Đêm ấy, trên đỉnh Cửu Hoa Sơn, trời đất lặng yên như đang chìm vào một giấc ngủ sâu. Ánh trăng trải xuống những mái chùa cổ, phủ lên từng phiến đá rêu phong một màu bạc huyền ảo. Gió núi thổi qua rừng thông, mang theo hương hoa thanh khiết và tiếng chuông chùa ngân vọng từ nơi xa.

Vị cao tăng sau một ngày tụng kinh, tọa thiền trước tượng Địa Tạng Vương Bồ Tát rồi trở về am nhỏ nghỉ ngơi. Ngài đã nhiều năm tu tập nơi núi thẳm, lòng không còn vướng bận chuyện thế gian, chỉ một tâm nguyện là tìm hiểu con đường giúp chúng sinh thoát khỏi khổ đau.

Trong đêm thanh tịnh ấy, Ngài dần chìm vào giấc ngủ.

Bỗng giữa màn sương trắng, Ngài thấy mình đứng trên một con đường đá dẫn lên tận đỉnh núi. Nhưng con đường ấy không giống con đường nơi nhân gian. Hai bên là hoa sen nở giữa mây, dòng suối chảy như ánh ngọc, chim trời bay lượn trong ánh sáng dịu dàng. Cả Cửu Hoa Sơn như biến thành một cảnh giới khác – nơi đất trời và tâm hồn hòa làm một.

Ngài bước đi trong im lặng, cho đến khi trước mắt hiện ra một ngôi chùa cổ ẩn giữa biển mây. Cánh cửa chùa từ từ mở ra, một luồng ánh sáng ấm áp lan tỏa khắp không gian.

Trong ánh sáng ấy, Ngài nhìn thấy Địa Tạng Vương Bồ Tát hiện thân trang nghiêm. Ngài mặc áo cà sa, tay cầm tích trượng, ánh mắt hiền từ như chứa đựng lòng thương bao la đối với muôn loài.

Vị cao tăng quỳ xuống, cung kính hỏi:

“Bạch Ngài, con đã rời xa bụi trần, ngày đêm tu tập, nhưng trong lòng vẫn tự hỏi: Làm sao có thể giúp được hết thảy chúng sinh khi khổ đau trên thế gian còn quá nhiều?”

Địa Tạng Vương Bồ Tát nhìn vị cao tăng, nhẹ nhàng nói:

“Con người tìm kiếm ánh sáng ở nơi xa xôi, nhưng đôi khi quên rằng ngọn đèn chân thật nằm ngay trong lòng mình. Muốn cứu độ người khác, trước hết phải nuôi dưỡng lòng từ bi, sự nhẫn nại và trí tuệ. Một lời nói thiện lành, một hành động thương yêu, cũng có thể gieo một hạt giống bình an trong cuộc đời.”

Lời Ngài vang lên như tiếng chuông giữa núi sâu.

Vị cao tăng nhìn thấy trước mắt mình hiện ra vô số hình ảnh của chúng sinh: người đang đau khổ, người đang lạc lối, người đang tìm kiếm hy vọng giữa những ngày khó khăn. Ngài hiểu rằng con đường tu hành không phải để rời bỏ thế gian, mà là để trở về với thế gian bằng một trái tim rộng lớn hơn.

Địa Tạng Vương Bồ Tát trao cho Ngài một đóa sen trắng và nói:

“Hãy giữ lấy tâm sen này. Dù ở nơi bùn lầy, hoa sen vẫn giữ được sự thanh khiết. Người tu hành cũng vậy, giữa cuộc đời nhiều biến động vẫn có thể giữ lòng sáng trong.”

Vừa dứt lời, mây ngàn bỗng chuyển động. Tiếng chuông chùa vang lên từ chín tầng núi, ánh sáng dần tan vào trời đất.

Vị cao tăng tỉnh giấc khi bình minh vừa lên. Ngoài cửa am, Cửu Hoa Sơn vẫn chìm trong màn sương sớm. Nhưng trong lòng Ngài đã có một sự thay đổi sâu sắc. Trên bàn tay, tuy không còn đóa sen trắng trong giấc mộng, nhưng cảm giác thanh tịnh và lời dạy của Địa Tạng Vương vẫn còn nguyên vẹn.

Từ ngày ấy, vị cao tăng tiếp tục tu hành trên Cửu Hoa Sơn, đem lòng từ bi giúp đỡ người đời. Ngài không tìm kiếm phép màu, bởi Ngài đã hiểu rằng phép màu lớn nhất chính là khi một con người biết mở rộng trái tim mình.”

Người đời sau truyền rằng, vào những đêm trăng sáng trên Cửu Hoa Sơn, nếu ai đủ duyên lắng nghe tiếng chuông giữa biển mây, có thể sẽ cảm nhận được hơi thở của vị cao tăng năm xưa và lời nguyện từ bi vẫn còn vang vọng giữa núi rừng:

“Nguyện cho tâm người như ánh trăng trên núi, soi sáng chính mình và sưởi ấm muôn phương.”

Chuyến hành hương Tứ Đại Danh Sơn Phật Giáo để lại rất nhiều ấn tượng cho tôi, nhưng vì khổ giấy có hạn, không thể diễn đạt cho hết được. Mỗi địa danh đều có sự huyền bí, ẩn mật, phiêu bồng theo năm tháng và thời gian, sự linh thiêng, nhiệm mầu của Chư Phật, Chư Bồ Tát không thể diễn bàn bằng ngôn ngữ thường tình được. Mà cảm nhận sự nhiệm mầu tại nơi ấy, nếu ai đó đã từng hành hương đến đó, chiêm ngưỡng thành tâm, đảnh lễ Chư Phật, Chư Bồ Tát, Ngài Địa Tạng Vương, với tôn tượng cao 99 mét thì sẽ rõ hơn. Hẹn vào dịp khác tôi sẽ kể tiếp.

Kính chúc quý vị gần-xa cũng như những độc giả yêu văn chương tiếng Việt thuần của chúng ta, mãi mãi an lành, tâm an, thân lạc, cát tường như ý.

Santa Ana, California
Tháng Tư năm Bính Ngọ 2026⧫