Đọc 13 phút

Bài KIỀU MỸ DUYÊN

Chùa Điều Ngự, Westminster

Lúc 10 giờ sáng thứ Bảy, ngày 13/6/2026, Chùa Điều Ngự tổ chức đại lễ Phật Đản. Chùa đã chuẩn bị cả tuần trước. Hội trường được trang hoàng rất đẹp với những tràng hoa hồng, hoa lan, hoa cúc, màu sắc rực rỡ. Hình Phật được đặt giữa sân khấu. Trên sân chùa có cờ vàng ba sọc đỏ, cờ Phật giáo, và cờ Mỹ tung bay phất phới trong gió suốt ngày làm cho nhiều người ấm lòng, nhất là được chiêm ngưỡng cờ vàng ba sọc đỏ thân yêu mỗi lần đến thăm chùa. Chùa Điều Ngự là một ngôi chùa lớn ở miền Nam California, được các đồng hương trên thế giới và Việt Nam biết đến.

Chương trình đại lễ tại Chùa Điều Ngự:
-10 giờ sáng, cử hành đại lễ
-Chào cờ Việt Nam, Hoa Kỳ và Phật Giáo Kỳ.
-Mừng Phật Đản (hợp ca Ban Hướng Dẫn Miền Quảng Đức)
-Diễn văn khai mạc của Hòa Thượng Trưởng Ban Tổ Chức Đại Lễ Phật Đản chung của Tăng Đoàn GHPGVNTN Hải Ngoại (Hòa Thượng Thích Viên Huy, phó chủ tịch thường trực Hội Đồng Điều Hành kiêm Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Xã Hội, Tăng Đoàn GHPGVNTN Hải Ngoại)
-Thông điệp Phật Đản của Đại Lão Hòa Thượng Thích Chánh Lạc, chủ tịch Hội Đồng Giáo Phẩm Tăng Đoàn GHPGVNTN Hải Ngoại (Hòa Thượng Thích Nhuận Hải, phó chủ tịch ngoại vụ Hội Đồng Điều Hành tuyên đọc).
 -Dâng hoa cúng dường (vũ điệu Dâng Hoa- Gia Đình Phật Tử Điều Ngự).
-Diễn văn Phật Đản của Hội Đồng Điều Hành Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Hải Ngoại (Hòa Thượng Thích Viên Lý, Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành, Tăng Đoàn GHPGVNTN Hải Ngoại).
-Thông điệp Phật Đản của Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc ông Antonio Guterres (Hòa Thượng Thích Quảng Long, phó chủ tịch Hội Đồng Điều Hành tuyên đọc).
-Phát biểu của các vị Dân Cử: Dân Biểu Tạ Đức Trí, Thị Trưởng Charlie Chí Nguyễn, Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn.
-Nghi thức Đại Lễ Phật Đản qua các truyền thống Phật giáo các nước.
-Lễ tắm Phật.
-Phóng sanh.
-Phát giải khuyến học cho các em học sinh xuất sắc.
-Lời cảm tạ của Ban Tổ Chức

Hòa Thượng Thích Viên Lý có bằng Tiến Sĩ của trường University of the West ở Pasadena. Lần nào đến Chùa Điều Ngư đại lễ Phật Đản, chúng tôi cũng được gặp Trung Tá Trần Dật và phu nhân, là người làm việc xã hội ở Việt Nam thường xuyên, nhất là giúp đỡ các cháu ở miền Trung Việt Nam, họa sĩ Hoàng Vinh, xướng ngôn viên kiêm thi sĩ Ái Cầm, chủ báo Saigon Times, cô Tuyết Nha, xướng ngôn viên đài truyền hình 57.19 của Chùa Điều Ngự.

Đặc biệt, tham dự đại lễ Phật Đản hôm nay có rất đông Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức, Sư Bà, Ni Sư, Sư Cô. Ngoài cộng đồng Việt Nam còn có cộng đồng khác như Ấn Độ, Tích Lan. Các vị đến rất sớm, ngồi dưới gốc cây, ở băng đá ngoài vườn, ở trong phòng khách.

Hòa Thượng Viên Lý, Viên Huy rất bận rộn. Âm nhạc xuất sắc, các em múa hát được tập luyện rất công phu. Phụ nữ trong những chiếc áo dài rất duyên dáng. Được mời lên sân khấu phát biểu ý kiến là Dân Biểu Tạ Đức Trí, Thị Trưởng Charlie Chí Nguyễn, Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn, Phụ Tá Giám Sát Janet Nguyễn, cựu nghị viên Kimberly Hồ, chánh án Nguyễn Trọng Nho, giáo sư Vân Bằng. Người nào cũng nói về ý nghĩa lễ Phật Đản, Đức Phật ra đời.

Gia đình Phật tử Ban Hướng Dẫn Miền Quảng Đức trình diễn múa hát rất xuất sắc. Trong hội trường, các tu sĩ và Phật tử lắng nghe, rất trật tự, rất trang nghiêm. Ban tổ chức rất công phu, ban tiếp tân rất tận tụy. Hòa Thượng Thông Hải, viện chủ Chùa Bảo Quang vì đi tang lễ nên đến muộn, ngồi sau cùng của hội trường nhưng cũng được nhiều người quan tâm.

Bài diễn văn khai mạc của Hòa Thượng Viên Huy ngắn gọn nhưng đầy đủ ý nghĩa. Bài diễn văn của Hòa Thượng Viên Lý cũng nhận được nhiều tràng pháo tay tán thưởng.

Buổi lễ kéo dài nhiều giờ đồng hồ, trong hội trường nóng, mọi người được phát một chiếc quạt hình Phật màu sắc mát mắt. Hội trường rất đông người già, người trẻ tham dự. Có người đi xe lăn, đi gậy, có người gần 100 tuổi, không có ai xỉu, không có ai bị chở đến nhà thương cứu cấp.

Chùa Điều Ngự thành lập nhiều năm, cây cỏ xanh tươi, ngoài sân cũng có những chiếc lều che nắng cho Phật tử tham dự lễ. Có những Phật tử của chùa đến chùa khi tóc xanh, bây giờ đã là ông bà ngoại, ông bà cố, nhưng vẫn vui vẻ đến chùa. Nhiều đồng hương đi tìm bóng dáng thi sĩ Thái Tú Hạp, chủ báo Saigon Times ở Los Angeles, nhưng người chiến sĩ chủ báo năm nào cũng rất tích cực đi chùa, nhưng năm nay yếu quá nên vắng bóng, và nhiều Phật tử của chùa đã qua đời cũng được nhắc nhở trong buổi lễ.

Sau buổi lễ, tất cả quan khách được mời ở lại dùng cơm trưa của Chùa Điều Ngự nổi tiếng là ngon, có một số người đã ra về. Thầy Viên Lý, thầy Viên Huy ân cần mời đồng hương dùng cơm, ban ẩm thực rất chu đáo.

 Chùa Khánh Hỷ, Garden Grove

10 giờ sáng, Chủ Nhật ngày 14/6/2026, Thượng Tọa Thích Pháp Tánh tổ chức đại lễ Phật Đản, Phật lịch 2570 tại Chùa Khánh Hỷ. Trước chùa, hoa nở rực rỡ quanh năm.

Chư tôn Đức và Phật tử tham dự chừng 200 người. Trời nóng vào mùa hè. Thầy Pháp Tánh lúc nào cũng vui vẻ, tươi cười làm cho mọi người rất vui. Vừa vào tới cửa chùa thấy một hàng chữ trước cửa: xin đồng bào làm ơn đừng bỏ giày dép ở ngoài. Nghĩa là cứ mang giày dép vào trong chánh điện. Câu này làm cho mọi người rất vui, nhất là những người đi xe lăn, đi gậy, họ không khom lưng xuống để cởi giày, hay người nhà của họ không phải cúi xuống để cởi giày cho ông bà, cha mẹ của mình.

Chùa đầy hoa chỗ nào cũng có, trước sân chùa, trong chánh điện, trên bàn thờ, nơi tổ chức đại lễ Phật Đản. Nước ngọt, nước trái cây, nước lạnh được cung cấp cho khách tham dự đầy đủ, không cần phải đợi lúc xong cuộc lễ.

 Bài đạo từ của Thượng Tọa trụ trì có nội dung “cầu nguyện cho thế giới hòa bình”. Thầy cũng nói về lịch sử của Đức Phật Đản Sinh, là con Phật, ai cũng thuộc lòng Đức Phật là thái tử, là con của vua, nhưng Đức Phật đi tu để cứu nhân độ thế. Bài đạo từ của thầy trụ trì ngắn gọn, xuất sắc. Người ngồi trên xe lăn, người chống gậy cũng lắng nghe thầy trụ trì thuyết pháp giữa trời nóng nực suốt mấy tháng nay.

Các ni sư, sư cô được giới thiệu trước nam tu sĩ. Nữ Phật tử mặc áo dài xanh rất đẹp. Trước khi đại lễ Phật Đản bắt đầu, trong phòng thờ vong linh, có một thầy đang tụng kinh cho một Phật tử vừa mới mất.

Trong nhà bếp, ban ẩm thực lo cơm chay cho tất cả quan khách tham dự. Đồng bào đậu xe thật xa. Có những người trẻ chở ông bà, cha mẹ của mình đến trước cổng chùa để cho người nhà xuống xe, rồi đi đậu xe tuy ở xa mà cũng rất vui vẻ.

Thượng Tọa Pháp Tánh đã từng du học ở Ấn Độ 6 năm. Thầy cũng đã từng điều hợp chương trình đại lễ Phật Đản được tổ chức ở Mile Square Park của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tổ chức. Thầy điều hợp chương trình rất xuất sắc, đọc diễn văn không cần cầm giấy tờ gì trên tay.

Chúng tôi tham dự đại lễ trên 10 chùa do người Mỹ gốc Việt tổ chức ở miền Nam California. Người tham dự nữ nhiều hơn nam, người trẻ nhiều hơn người già. Tuổi trẻ mộ đạo, tuổi trẻ đến chùa là điều đáng mừng. Các cháu dưới 10 tuổi đến chùa lễ phép, thành kính với các sư. Các cháu ăn chay một cách ngon lành. Ở Chùa Khánh Hỷ cũng vậy, phụ nữ đông hơn nam giới, các cháu thiếu nhi lễ độ, không nghịch ngợm trong chùa là điều nói lên sự giáo dục của ông bà, cha mẹ các cháu rất cẩn thận.

Điều đặc biệt trong chương trình đại lễ Phật Đản của Chùa Khánh Hỷ năm nay là sau khi dùng cơm, các thầy, sư cô và Phật tử đi thăm các viện dưỡng lão. Ở Orange County có tổng cộng 69 viện dưỡng lão, những viện dưỡng lão gần Little Saigon, mỗi viện dưỡng lão có vào khoảng 125 giường mà đa số bệnh nhân là người Việt Nam.

Có những người không có thân nhân hoặc thân nhân ở xa, mỗi năm được thăm một hoặc hai lần, còn lại là những hội đoàn từ thiện thăm viếng mà thôi. Bệnh đã cô đơn mà không được người thân thăm viếng lại càng cô đơn hơn. Mỗi lần được đồng hương thăm thì vui lắm.

Sư cô Tuệ Từ cho biết phái đoàn của Chùa Khánh Hỷ thường xuyên đến viện dưỡng lão Garden Park Care Center, thành phố Garden Grove, để thăm bệnh nhân, tụng kinh, cầu nguyện và phát quà cho bệnh nhân từ 9 đến 12 giờ, hát vào ngày thứ Tư và phát quà vào ngày thứ Bảy. Bệnh nhân rất thích và vui.

Thượng Tọa Pháp Tánh gửi thông điệp ngày Phật Đản là hòa bình, hòa bình trong tâm hồn của chúng ta, không gây hấn, không thù ghét. Lời nói của thầy Pháp Tánh rất hiền, nụ cười cũng rất hiền.

Chùa Bảo Quang, Santa Ana

3 giờ chiều Chủ Nhật, ngày 14/6/2026, Chùa Bảo Quang tổ chức đám giỗ cho cố Hòa Thượng Thích Quảng Thanh. Tiếp theo là Hòa Thượng trụ trì Chùa Bảo Quang là Hòa Thượng Thích Thông Hải làm đại lễ Phật Đản, Phật lịch 2507.

Thượng Tọa Thích Liễu Nguyên đọc tiểu sử và công lao của cố Hòa Thượng Quảng Thanh, là người tị nạn đến Galang. Hòa Thượng lập chùa ở đảo, giúp đồng bào tị nạn về tinh thần. Hòa Thượng cũng là thi sĩ, làm rất nhiều thơ. Thơ của Hòa Thượng được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc, trong đó có nhạc sĩ Võ Tá Hân, nhạc sĩ Hoàng Văn Quế, nhạc sĩ Nam Hưng, v.v. Hòa Thượng Quảng Thanh phát hành báo Trúc Lâm, cho cơm người không nhà hàng tuần. Hòa Thượng còn là nhiếp ảnh gia, tranh của Hòa Thượng được giải thưởng quốc tế.

Quan khách tham dự gồm có Hòa Thượng Chơn Thành (viện chủ Chùa Liên Hoa, thành phố Garden Grove), Hòa Thượng Minh Mẫn (viện chủ Chùa Huệ Quang, thành phố Santa Ana), Hòa Thượng Minh Trí, Thượng Tọa Liễu Nguyên (trụ trì Diệu Pháp Liên Hoa, thành phố Anaheim), Thượng Tọa Chúc Hiền (trụ trì Chùa An Lạc). Trong chánh điện không còn chỗ ngồi. Phật tử có nhiều người đứng, ngoài vườn một số đệ tử và tu sĩ Tích Lan, Ấn Độ. Người về từ nhiều nơi như San Diego, Ventura, Los Angeles, San Bernardino, Riverside, và các tiểu bang khác.

Ban nhạc của nhạc sĩ Nam Hưng hát những bài phổ nhạc từ thơ của thầy Quảng Thanh. Các cô ca sĩ mặc áo dài vàng rất đẹp. Trời nóng nhưng lòng người mộ đạo và kính mến thầy Quảng Thanh, đồng hương Phật tử ở Chùa Bảo Quang từ giờ này đến giờ khác. Trong chánh điện cũng nóng nhưng các chư tăng vẫn ngồi lắng nghe Hòa Thượng Minh Mẫn thuyết pháp, thầy Thông Hải ban đạo từ.

Phật tử có ông bà, cha mẹ để ở chùa thờ phượng thì vào chùa thường xuyên, nhưng Phật tử trẻ thì đến chùa tìm sự bình yên trong tâm hồn, nhất là thời kỳ kinh tế suy thoái như bây giờ. Sống vui, sống mạnh, sống lạc quan vì có niềm tin mạnh mẽ ở tôn giáo.

Đồng bào tham dự lễ Phật Đản ở Chùa Bảo Quang từ rất sớm trước mấy giờ đồng hồ. Chùa có cảnh đẹp, có tượng Phật nằm nghỉ dưới gốc cây cổ thụ, có hồ, có chiếc thuyền của người tị nạn, có hoa sen trong hồ, có nhiều tượng Phật lớn, nhỏ, có Phật Di Lặc, có nhiều di tích lịch sử của người tị nạn đến từ các đảo Galang (Indonesia) và Pulau Bidong (Malaysia). Thiện nam, tín nữ tha hồ chụp hình để làm kỷ niệm.

Chùa có nhiều cây bonsai. Có người hỏi, “Tại sao trong chùa có nhiều cây kiểng đẹp, lại có dây xích cột lại?”

Có người trả lời, “Vì sợ có người bưng cây kiểng hàng trăm năm này đi, mặc dù chùa có hệ thống thu hình.”

Phật tử tham dự đại lễ Phật Đản gồm có cựu sinh viên quốc gia hành chánh Lê Hiếu Nghĩa, cựu nữ sinh Gia Long Hoàng Minh Chính, dược sĩ Văn Dương, nghệ sĩ Minh Hùng.

Năm nào chúng tôi đến Chùa Bảo Quang cũng gặp anh chị em ca sĩ của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ của nhạc sĩ Cao Minh Hưng và bác sĩ Võ Đình Hữu, nhưng năm nay, hai người nổi tiếng thường xuyên có mặt ở Chùa Bảo Quang vắng bóng. Chúng tôi nghĩ có lẽ hai người đi xa.

Trời nóng, ở chỗ đông người, nước là món hấp dẫn nhất ở Chùa Bảo Quang, nước cam tươi hấp dẫn đồng hương Phật tử. Một tu sĩ trẻ mời mọi người nước cam vắt. Tu sĩ đã làm 2 thùng nước cam, mất nhiều thì giờ.

Rất phục những vị đến làm công quả ở chùa, thấy việc gì cần làm thì làm, không cần phải đợi đến ai nhờ, làm việc với nụ cười thật tươi, mặc dù mồ hôi nhuễ nhoại. Những nhà truyền thông thì chạy tới chạy lui trong sân chùa để phỏng vấn, cũng vui thôi. Dễ thương nhất là những em bé quỳ lạy Phật một cách trang nghiêm. Cũng có nhiều người đi tìm hình của thân nhân trên tường để bái lạy.

Hòa Thượng Thông Hải, viện chủ của Chùa Bảo Quang ân cần tiếp khách từng người, người ở xa, ở gần cũng tìm thầy để vấn an. Hòa Thượng Thông Hải rất khiêm tốn khi chúng tôi hỏi thầy điều gì thầy hài lòng nhất trong ngày đại lễ Phật Đản ở Chùa Bảo Quang, thầy cho biết thầy lo ngại chùa chưa chu đáo trong buổi lễ vì ban tổ chức không chuẩn bị đầy đủ, sợ các thầy và Phật tử đến quá đông, ngoài sự chuẩn bị của chùa.

Ban ẩm thực vất vả nhất. Anh Quân tối tăm mặt mày trong bếp. Tiệm bánh Đông Hưng Viên tặng mấy trăm phần ăn. Ngày xưa, khi cố Hòa Thượng Quảng Thanh còn sinh tiền, mỗi lần đại lễ Phật Đản, lễ Vu Lan, tiệm bánh Đông Hưng Viên tặng 5,000 phần ăn. Mỗi phần trong một cái hộp xinh xắn, dễ thương.

Hòa Thượng Thông Hải là người rất quan tâm đến tất cả mọi người. Đại lễ Phật Đản rất quan trọng nhưng thầy vẫn đến nhà thương thăm Hòa Thượng Phước Thuận trong lúc mê man, rồi thăm tiếp tục lúc tỉnh dậy ở phòng cứu cấp bệnh viện Fountain Valley. Hai hôm sau, tiếp tục thăm thầy Phước Thuận khi thầy tỉnh lại. Sau đó, Hòa Thượng Phước Thuận được đưa về Chùa Vạn Hạnh ở San Diego, cho đến chiều thứ Hai, ngày 15/6, Hòa Thượng Phước Thuận viên tịch một cách nhẹ nhàng.

Xin Trời Phật phù hộ cho người có lòng, những Phật tử hết lòng, hết sức giúp cho buổi lễ thành công mỹ mãn. Xin các vị lãnh đạo tinh thần được Trời Phật phù hộ cho các thầy sức khỏe để hướng dẫn Phật tử trên con đường tu tập.

Orange County, 6/2026